به گزارش خبرنگار مهر، مسعود آذربایجانی شامگاه چهارشنبه در نشست «عبور از بنبست» با محوریت بند هفتم بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی با اشاره به برخی شاخصهای دینداری در جامعه اظهار کرد: گرایش به محبت و مودت اهلبیت علیهمالسلام همچنان در سطح بالایی قرار دارد و آمارهای موجود نیز این موضوع را تأیید میکند و این مسئله در مناسبتهایی همچون زیارت ها و راهپیمایی اربعین بهخوبی قابل مشاهده است.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در عین حال تصریح کرد: در کنار این شاخصها، تغییرات عینی و ملموسی در عرصه سبک زندگی جامعه مشاهده میشود که طی حدود یک دهه گذشته شدت یافته است و این تغییرات از حوزه پوشش و الگوی مصرف تا معماری شهری، نحوه معاشرت اجتماعی و حتی ادبیات گفتاری قابل رصد است.
وی افزود: برای نمونه، تحولات معماری در برخی مناطق شهری قم که الگوهای وارداتی را برجسته کرده، نمادی از دگرگونی در سطوح ظاهری سبک زندگی است و این تغییرات تنها به ظواهر محدود نمیشود، بلکه در ابعاد اقتصادی، اخلاقی و اجتماعی نیز نمود دارد.
آذربایجانی گفت: هرچند برای داوری دقیق نیازمند پیمایشهای علمی و سنجههای معتبر هستیم، اما بر اساس مشاهدات میدانی و برخی دادههای آماری، میتوان گفت روند تحولات در مواردی به سمت شاخصهای منفی گرایش یافته و این موضوع نیازمند تأمل جدی است.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه درباره چالشهای نظری در حوزه سبک زندگی تصریح کرد: کشور با بنبست مفهومی مواجه نیست، اما در نظریهپردازی درباره نسبت ملیت و دیانت یا سنت و مدرنیته با خلأ مواجه هستیم و هنوز نظریهای جامع و مورد اجماع که بتواند تلفیق قابل قبولی میان این مؤلفهها ارائه دهد، شکل نگرفته است.
وی افزود: سبک زندگی ایرانیان امروز برآیندی از فرهنگ ایرانی، فرهنگ اسلامی و فرهنگ غربی است و گسترش فناوریهای ارتباطی و شبکههای اجتماعی موجب شده عناصر فرهنگی غرب نیز در شکلگیری الگوهای رفتاری نقشآفرین باشند و نادیده گرفتن این واقعیت، تحلیل را با خطا مواجه میکند.
آذربایجانی با اشاره به تجربه تاریخی ایران در مواجهه با فرهنگهای بیگانه گفت: فرهنگ ایرانی ـ اسلامی در طول تاریخ ظرفیت هضم و بازتولید عناصر بیرونی را داشته است و مواجهه با یونانیان و سپس مغولان نشان داد که این فرهنگ توان جذب و استحاله عناصر مهاجم را دارد و این ظرفیت میتواند در مواجهه با تحولات جدید نیز مورد استفاده قرار گیرد.
وی در ادامه بر ضعف مطالبهگری علمی از سوی نهادهای اجرایی تأکید کرد و اظهار داشت: آثار پژوهشی متعددی در حوزههایی مانند عفاف و حجاب یا سبک زندگی تولید شده است، اما تا زمانی که دستگاههای تصمیمگیر این پژوهشها را مبنای سیاستگذاری قرار ندهند، خروجی علمی به عرصه اجرا راه نخواهد یافت.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه یکی از آسیبهای جدی را دخالت مستقیم حاکمیت در مقوله سبک زندگی دانست و بیان کرد: سبک زندگی امری فرهنگی است و مداخله مستقیم میتواند به شکلگیری مقاومت اجتماعی منجر شود و حمایت و تسهیلگری به جای دخالت مستقیم میتواند راهکار مؤثرتری باشد.
وی بر تقویت گروههای مردمنهاد بهعنوان حاملان اصلی فرهنگ تأکید کرد و افزود: تجربه فعالیتهای خیریه و اجتماعی نشان داده است که سازمانهای مردمنهاد در صورت حمایت و هدایت صحیح، توان جریانسازی فرهنگی را دارند و توسعه این شبکهها میتواند به اصلاح تدریجی سبک زندگی کمک کند.
آذربایجانی همچنین بر ضرورت بازنگری در شیوههای مدیریتی و استفاده از ظرفیت نیروهای جوان تأکید کرد و گفت: اعتماد به نسل جدید و میدان دادن به نیروهای توانمند میتواند احساس تعلق و مسئولیت اجتماعی را افزایش دهد و بیتوجهی به این ظرفیتها، زمینه سرخوردگی و مهاجرت نخبگان را فراهم میکند.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به نقش مسجد در بازسازی اجتماعی اشاره کرد و اظهار داشت: رویکرد روانشناسی جامعهنگر که بر حضور فعال در بطن اجتماعات محلی تأکید دارد، میتواند الگوی مناسبی برای احیای کارکردهای مسجد باشد و مسجد ظرفیت تبدیل شدن به کانون تعامل اجتماعی، تربیتی و فرهنگی را دارد.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه افزود: فعالسازی مساجد مستلزم تربیت ائمه جماعات توانمند، جوان و مورد اعتماد مردم است و بدون احیای این پایگاههای محلی، پیوند میان نهاد دین و زندگی روزمره تضعیف خواهد شد.
💬 نظرات خود را با ما در میان بگذارید