خبرگزاری مهر – گروه استانها-کوثر یاوری: استان کرمانشاه، با برخورداری از دشتهای وسیع، خاک حاصلخیز و اقلیمهای متنوع چهارفصل، همواره در طول تاریخ به عنوان یکی از مهمترین قطبهای تولیدات کشاورزی و امنیت غذایی در غرب کشور شناخته شده است. وجود بیش از ۹۰۰ هزار هکتار اراضی زراعی پهناور، منابع آبی مناسب و تنوع زیستمحیطی کمنظیر، این استان را به بستری طلایی برای کشت انواع محصولات استراتژیک، باغی و توسعه دامپروری تبدیل کرده است. با این حال، در کنار این ظرفیتهای عظیم و پتانسیلهای بیبدیل خدادادی، کرمانشاه سالهاست که با یکی از پیچیدهترین چالشهای اقتصادی و اجتماعی خود، یعنی نرخ بالای بیکاری دستوپنجه نرم میکند. این تناقض آشکار میان ثروتهای سرشار طبیعی و آمار نگرانکننده بیکاری، لزوم بازنگری اساسی در سیاستهای توسعهای و اقتصادی استان را بیش از پیش نمایان میسازد.
امروزه کارشناسان اقتصادی و برنامهریزان توسعه بر این باورند که بخش کشاورزی در کرمانشاه دیگر نباید تنها به عنوان یک فعالیت تولیدی صرف یا راهکاری برای معیشت سنتی روستاییان نگریسته شود. بلکه این حوزه حیاتی، کلید طلایی و در دسترسترین مسیر برای ایجاد اشتغال پایدار، محرومیتزدایی عمیق و شکوفایی همهجانبه اقتصادی است. تبدیل شدن کشاورزی به موتور محرک اشتغالزایی، نیازمند گذر شجاعانه از روشهای سنتی و حرکت پرشتاب به سمت کشاورزی دانشبنیان، تجاری و صنعتی است. در این مسیر، توسعه حلقههای مفقوده زنجیره ارزش، احداث و تقویت هدفمند صنایع تبدیلی و تکمیلی، برندسازی و همچنین بهرهگیری از فناوریهای نوین میتواند ارزش افزوده محصولات را به شکل چشمگیری افزایش داده و هزاران فرصت شغلی جدید و پایدار را به ویژه در مناطق کمتر توسعهیافته و روستایی خلق کند.
یکی از مهمترین و حیاتیترین دغدغههای کنونی استان، چالش اشتغال نیروهای جوان و بهویژه فارغالتحصیلان دانشگاهی است. متأسفانه خیل عظیمی از جوانان تحصیلکرده در رشتههای مرتبط با کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست، به دلیل نبود زیرساختهای مناسب جذب و عدم پیوند ارگانیک میان دانشگاه و عرصه واقعی تولید، از ورود به بازار کار تخصصی خود بازماندهاند. این در حالی است که همین نیروهای متخصص و تازهنفس میتوانند به عنوان پیشرانان اصلی تحول در کالبد کشاورزی استان عمل کنند. ورود دانشآموختگان به عرصههایی نظیر هوشمندسازی و مکانیزاسیون کشاورزی، مدیریت علمی و بهینه منابع آب، اصلاح نژاد بذر و الگوهای کشت متناسب با اقلیم، و ایجاد استارتاپهای نوین، نه تنها بحران بیکاری این قشر دغدغهمند را مرتفع میسازد، بلکه بهرهوری، رقابتپذیری و سودآوری بخش کشاورزی استان را نیز در سطح ملی و منطقهای تضمین میکند. در ادامه این گزارش، در گفتگو با کارشناسان و متخصصان این حوزه، راهکارهای عملیاتی تبدیل کشاورزی به محور اصلی اشتغال در کرمانشاه مورد واکاوی قرار گرفته است.
توسعه زنجیره ارزش؛ مسیر خلق هزاران فرصت شغلی
یاسین نوروزی، عضو شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به ظرفیتهای بینظیر جغرافیایی استان اظهار کرد: استان کرمانشاه با بیش از ۹۰۰ هزار هکتار اراضی زراعی، تنوع اقلیمی و پیشینهای بسیار غنی در تولیدات کشاورزی، به درستی به عنوان قطب کشاورزی غرب کشور شناخته میشود. با این حال، واقعیتی که امروز به هیچ وجه نمیتوان از آن چشمپوشی کرد، چالش جدی بیکاری و ضرورت حیاتی ایجاد فرصتهای شغلی پایدار، بهویژه در مناطق روستایی و در میان فارغالتحصیلان دانشگاهی است.
وی در ادامه گفتگو با خبرنگار مهر افزود: در چنین شرایطی، کشاورزی نهتنها یک ظرفیت اقتصادی، بلکه یک فرصت طلایی و کاملاً راهبردی برای حل بحران اشتغال در استان است. بخش کشاورزی بهطور مستقیم در حوزههایی همچون زراعت، باغداری، دامپروری، شیلات و صنایع تبدیلی ظرفیت بسیار بالایی برای جذب نیروی کار دارد. افزون بر این، توسعه زنجیره ارزش کشاورزی در بخشهایی نظیر فرآوری، بستهبندی، حملونقل، بازاریابی و صادرات میتواند زمینهساز ایجاد هزاران فرصت شغلی غیرمستقیم در استان باشد؛ به بیان دیگر، سرمایهگذاری هدفمند در این بخش میتواند همزمان به رشد تولید، افزایش درآمد سرانه و کاهش چشمگیر نرخ بیکاری منجر شود.
نقش محوری نظام مهندسی در گذار به کشاورزی دانشبنیان
این عضو شورای مرکزی سازمان نظام مهندسی کشاورزی در بخش دیگری از سخنان خود، بر لزوم عبور از روشهای سنتی تأکید کرد و به خبرنگار مهر گفت: امروز توجه به کشاورزی دانشبنیان یک ضرورت کاملاً انکارناپذیر است. دیگر توسعه کشاورزی بدون استفاده از فناوریهای نوین، مدیریت علمی و دقیق منابع آب، اصلاح الگوی کشت و بهرهگیری از دانش روز متخصصان امکانپذیر نیست.از همین رو، سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی میتواند و باید نقشی محوری در این تحول بزرگ ایفا کند.
نوروزی تصریح کرد: این سازمان با برخورداری از شبکهای گسترده از کارشناسان و فارغالتحصیلان متخصص، ظرفیت ارزشمندی برای ارتقای بهرهوری، کاهش هزینههای سربار تولید و افزایش کیفیت محصولات کشاورزی در اختیار دارد. اقداماتی همچون آموزش و توانمندسازی کشاورزان، ارائه مشاورههای فنی و تخصصی مستمر، ترویج استفاده از سامانههای نوین آبیاری، فناوریهای هوشمند، مدیریت تغذیه گیاهی، کنترل کاملاً علمی آفات و بیماریها و همچنین هدایت کشاورزان به سمت کشت محصولاتی با ارزش افزوده بالا، میتواند تحولی جدی و ساختاری در اقتصاد کشاورزی استان ایجاد کند.
استارتاپها و کلینیکهای تخصصی؛ بستری برای اشتغال فارغالتحصیلان
ماندانا آژند، کارشناس مرکز تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی استان کرمانشاه نیز در گفتگو با خبرنگار مهر، به اهمیت استفاده از ظرفیت منابع انسانی تحصیلکرده اشاره کرد و گفت: یکی از مزیتهای بسیار مهم فعالسازی ظرفیتهای سازمان نظام مهندسی کشاورزی، ایجاد اشتغال هدفمند برای فارغالتحصیلان این بخش است. بسیاری از دانشآموختگان رشتههای کشاورزی، منابع طبیعی و محیط زیست، سرمایههای انسانی ارزشمندی هستند که اگر برنامهریزی درستی برای آنها صورت گیرد، میتوانند در قالب مشاور، ناظر فنی، کارآفرین و مجری طرحهای نوآورانه به چرخه تولید و اشتغال استان وارد شوند.
وی به خبرنگار مهر توضیح داد: حمایت ساختاری از استارتاپهای کشاورزی، توسعه کسبوکارهای نوپا، ایجاد کلینیکهای تخصصی کشاورزی در سطح دهستانها و اجرای پروژههای تحقیقاتی و کاربردی، از جمله مسیرهای روشنی است که میتواند به اشتغال پایدار این نیروهای متخصص منجر شود. البته باید تأکید کرد که استفاده بهینه از این ظرفیت نیروی انسانی ماهر، نیازمند تعامل و همافزایی بسیار بیشتر بین سازمان جهاد کشاورزی و سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی است.
ضرورت توسعه صنایع تبدیلی و گردشگری کشاورزی
این کارشناس مرکز تحقیقات کشاورزی در ادامه ضمن برشمردن راهکارهای عملی برای رونق اقتصادی روستاها، بیان کرد: توسعه صنایع تبدیلی، تشکیل و تقویت واقعی تعاونیهای تولیدی، تسهیل دسترسی کشاورزان به تسهیلات مالی ارزانقیمت و حمایت ویژه از کشت محصولات خاص همچون گیاهان دارویی، محصولات ارگانیک و توسعه کشتهای گلخانهای، از جمله راهکارهای عملی و زودبازده برای افزایش درآمد و اشتغال در استان کرمانشاه محسوب میشوند. در کنار تمامی این موارد، نباید از مقوله “گردشگری کشاورزی” غافل شد که میتواند بهعنوان یک ظرفیت مکمل و جذاب، به رونق اقتصادی روستاها و ایجاد مشاغل خدماتی جدید کمک شایانی کند.
آژند در پایان خاطرنشان کرد: امروز کرمانشاه بیش از هر زمان دیگری نیازمند نگاهی کلان و راهبردی به کشاورزی بهعنوان موتور اصلی محرک اشتغال و توسعه است. اگر این بخش با حمایت همهجانبه دولت، مشارکت فعال نهادهای تخصصی و حضور پررنگ بخش خصوصی تقویت شود، میتوان کاملاً امیدوار بود که بخش عظیمی از معضلات اشتغال استان از همین مسیر برطرف گردد. کشاورزی در کرمانشاه فقط یک بخش تولیدی نیست؛ بلکه ستون اصلی توسعه پایدار، محرومیتزدایی و اشتغالآفرینی است؛ مشروط بر آنکه این فرصت بزرگ، با برنامهریزی علمی، مدیریت تخصصی و عزم جدی همه مسئولان همراه شود.
برآیند این نظرات و بررسیهای میدانی نشان میدهد که استان کرمانشاه برای برونرفت از چالش دیرینه بیکاری، چارهای جز تکیه اصولی بر مزیتهای مطلق خود در بخش کشاورزی ندارد؛ تغییر نگاه از کشاورزی سنتیِ معیشتی به سمت کشاورزی مدرن، تجاری و مبتنی بر تکمیل زنجیره ارزش، راهبردی است که میتواند با جذب سرمایههای انسانی متخصص و حمایت از نوآوری، علاوه بر تضمین امنیت غذایی، اقتصاد روستاها را احیا کرده و به عنوان موتور محرک توسعه همهجانبه استان عمل کند؛ هدفی که تحقق نهایی آن تنها در گرو همافزایی دستگاههای اجرایی، تسهیلگری برای کارآفرینان و بهرهگیری هوشمندانه از توانمندیهای بومی است.
💬 نظرات خود را با ما در میان بگذارید