خبرگزاری مهر – گروه استانها: جنگلها و عرصههای طبیعی، فراتر از یک پوشش گیاهی ساده یا مجموعهای از درختان و بوتهها هستند؛ آنها قلب تپنده سرزمین، هویت بومشناختی و سرمایهای عمومی به شمار میروند که حیات انسان، پایداری خاک، حفظ منابع آبی، تنوع بینظیر زیستی و تعادل اقلیمی به سلامت و بقای آنها گره خورده است. در استان پهناور کرمانشاه، این گنجینه بیبدیل طبیعی در گسترهای شگرف از کوهستانهای سر به فلک کشیده زاگرس تا مراتع سرسبز و عرصههای جنگلی بکر پراکنده شده است. این جغرافیای خاص و شرایط ویژه اقلیمی و زیستمحیطی، ضرورتی انکارناپذیر را برای مراقبتی مستمر، دقیق و شبانهروزی ایجاب میکند.
در این میان، جنگلبانان و نیروهای یگان حفاظت منابع طبیعی، بیشک استوارترین و مهمترین حلقههای زنجیره صیانت از طبیعت محسوب میشوند. این مردان بیادعا، بخش عمدهای از مأموریت و عمر خود را در دل کوهستانهای خشن، درههای عمیق و عرصههای صعبالعبور میگذرانند تا از میراثی حفاظت کنند که تنها متعلق به امروز نیست، بلکه امانتی برای فردا و آیندگان است. در قاموس این حافظان، جنگلبانی تنها یک شغل یا وظیفه اداری نیست؛ بلکه عشقی آمیخته با مسئولیت است که در دل سختترین شرایط جوی، با گشتزنیهای مداوم در مناطق دورافتاده، مقابله شجاعانه با تخریبگران، جلوگیری از تصرف اراضی ملی و برخورد قاطع با متخلفان تجلی مییابد.
در پهنههای سبز و گسترده استان کرمانشاه، چشمهای همواره بیدار جنگلبانان، از فراز قلهها تا عمق جنگلها و مراتع، به طور مداوم مراقب تهدیداتی است که میتواند این سرمایه ملی را به ورطه نابودی بکشاند. آتشسوزیهای ویرانگر، قطع بیرحمانه درختان و قاچاق چوب، تخریب عامدانه پوشش گیاهی، دستاندازی به اراضی ملی، چرای بیرویه و خارج از ظرفیت مراتع، تنها گوشهای از چالشهای نفسگیری است که مأموریت حفاظت از عرصههای طبیعی را به کارزاری دشوار و توقفناپذیر بدل کرده است.
باید به خاطر داشت که هر درختی که در پهنه جنگل ریشه میدواند، عضوی حیاتی از یک زیستبوم عظیم و درهمتنیده است. حذف حتی یک درخت، صرفاً کسر یک عدد از آمار جنگل نیست، بلکه سرآغاز دومینویی از آسیبهای ویرانگر است. از تشدید فرسایش خاک و کاهش توانایی زمین در ذخیرهسازی آبهای زیرزمینی گرفته تا تخریب زیستگاه گونههای نادر جانوری و تنزل تابآوری طبیعت در برابر ناهنجاریهای اقلیمی؛ تمامی این پیامدها گواه آن است که پاسداری از منابع طبیعی، در واقع پاسداری از امنیت و آینده یک سرزمین است.
جنگلبانان در این مسیر پرخطر، گاه در گزند سرمای استخوانسوز و گاه در التهاب گرمای طاقتفرسا، مسیرهای سنگلاخ و صعبالعبور را میپیمایند. آنها در هنگام وقوع حریق، به سان پروانهای بر گرد شمع، پیش از آنکه زبانههای آتش فرصت بلعیدن حیات را بیابند، برای مهار شعلهها به دل خطر میزنند. در سایر ایام نیز با پایشهای مستمر و خستگیناپذیر، مسیر را بر هرگونه تعرض و دستاندازی به عرصههای ملی سد میکنند. با این وجود، گستردگی پهنههای طبیعی به حدی است که حفاظت از آنها تنها با اتکا به یک سازمان و چند نیروی انسانی امکانپذیر نیست. اینجاست که نقش بیبدیل مشارکتهای مردمی و جوامع محلی رخ مینماید. هر شهروند دغدغهمند میتواند با گزارش بهموقع هرگونه تخلف یا حریق، چشمی بینا برای طبیعت باشد. کرمانشاه، این پاره تن زاگرس، برای بقا نیازمند پیوند ناگسستنی حضور میدانی جنگلبانان، بهرهگیری از فناوریهای نوین، ارتقای آگاهی عمومی و اجرای قاطعانه قوانین است تا دیگر هیچ تبر و آتشی، مجال تاراج این ثروت ملی را نیابد.
صیانت از ۱.۶ میلیون هکتار عرصه طبیعی بر دوش ۸۰ جنگلبان
محمدحسین رستمی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کرمانشاه در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به حجم سنگین وظایف محوله بر دوش حافظان طبیعت اظهار کرد: در حال حاضر حدود ۸۰ نیروی اختصاصی و آموزشدیده به عنوان جنگلبان در سطح شهرستانهای مختلف استان فعالیت دارند که رسالت و وظیفه ذاتی آنها، حفاظت و حراست همهجانبه از اراضی منابع طبیعی، جنگلها و مراتع است.
وی پایش مستمر عرصههای طبیعی را یک ضرورت انکارناپذیر خواند و افزود: شناسایی زودهنگام تخریبها، مقابله قاطع با پدیده شوم قاچاق چوب و برخورد قانونی با تصرفات غیرمجاز اراضی ملی، تنها بخشی از مأموریتهای خطیر و روزمره جنگلبانان در سطح استان کرمانشاه محسوب میشود.
حفظ پوشش گیاهی نیازمند حضور مستمر نیروهای حفاظتی است
مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کرمانشاه با تشریح گستردگی حوزههای تحت نظارت بیان کرد: در جغرافیای پهناور استان، بالغ بر یک میلیون و ۶۰۰ هزار هکتار اراضی منابع طبیعی وجود دارد که از این مساحت چشمگیر، حدود ۵۳۰ هزار هکتار آن را اراضی غنی جنگلی به خود اختصاص دادهاند. در واقع، حدود ۶۳ درصد از کل مساحت استان کرمانشاه را عرصههای طبیعی تشکیل میدهد که حراست از چنین گستره وسیعی، نیازمند حضور مستمر نیروهای حفاظتی و پایشهای میدانی و مداوم است.
رستمی در پایان تأکید کرد: اقدامات ایثارگرانه جنگلبانان به عنوان حافظان مستقیم عرصههای طبیعی، ضامن حفظ سرسبزی جنگلهای استان برای سالهای آتی است؛ اما بیشک استمرار این موفقیتها در گرو همکاری تنگاتنگ مردم و درک عمیق جامعه از اهمیت منابع طبیعی خواهد بود.
مردم؛ حلقه مفقوده و کلیدی در زنجیره حفاظت از زاگرس
سرهنگ دانش فیلی، فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی استان کرمانشاه نیز در گفتگو با خبرنگار مهر، به چالشهای پیش روی یگان حفاظت اشاره کرد و گفت: یکی از خطیرترین و حیاتیترین مأموریتهای ما، واکنش سریع و مقابله با آتشسوزی در عرصههای طبیعی و همچنین جلوگیری از قطع بیرویه جنگلهاست. جنگلبانان ما در کنار وظایف روتین خود، در خط مقدم مبارزه با سوداگران چوب و زغال قرار دارند و با کسانی که تیشه به ریشه طبیعت میزنند، بدون اغماض برخورد میکنند تا سرمایههای سبز استان به یغما نرود.
وی با تأکید بر اینکه یگان حفاظت به تنهایی نمیتواند بار سنگین صیانت از طبیعت را به دوش بکشد، تصریح کرد: مردم عزیز ما، حلقه کلیدی و تفکیکناپذیر این زنجیره حفاظتی هستند. هر شهروند مسئولیتپذیر میتواند با گزارش بهموقع تخلفات و حوادث، نقش بیبدیلی در جلوگیری از نابودی جنگلها و مراتع ایفا کند.
سامانههای ۱۵۰۴ و ۱۳۹۹؛ پل ارتباطی مردم و حافظان طبیعت
فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی استان کرمانشاه با هشدار نسبت به عواقب جبرانناپذیر حریق در عرصههای ملی خاطرنشان کرد: گاهی یک شعله کوچک در طبیعت، در صورت عدم مداخله سریع، در چشمبرهمزدنی به بحرانی وسیع تبدیل شده و هزاران اصله درخت و پهنه وسیعی از پوشش گیاهی را به خاکستر تبدیل میکند؛ از این رو، اطلاعرسانی در دقایق اولیه طلایی، اهمیتی حیاتی دارد.
سرهنگ فیلی افزود: سامانه ارتباطی ۱۵۰۴ به صورت شبانهروزی و بدون وقفه آماده دریافت گزارشهای مردمی در خصوص آتشسوزی، قطع درختان و تخریب جنگلهاست. همچنین سامانه ۱۳۹۹ نیز برای دریافت گزارشهای مرتبط با تصرفات غیرقانونی اراضی ملی فعال است. امیدواریم با ارتقای فرهنگ زیستمحیطی و همافزایی مردم، بتوانیم امانتدار شایستهای برای نسلهای آینده باشیم.
رسالتی فراتر از شغل؛ جنگلبانی امانتداری برای فرداست
یک جنگلبان کرمانشاهی که سالها در خط مقدم صیانت از عرصههای طبیعی فعالیت دارد، در گفتگو با خبرنگار مهر، عشق به طبیعت را موتور محرک این حرفه دانست و اظهار کرد: رسالت اصلی و دغدغه نخست هر جنگلبان، پاسداری از ثروتهای بینظیر خدادادی و جانفشانی برای حفظ اراضی ملی است. در کنار این پاسداری، رویارویی با سودجویان و متجاوزان به حریم طبیعت نیز بخش جداییناپذیر کار ماست که با تمام توان در برابر آنها ایستادگی میکنیم.
وی با بیان اینکه جنگلها میراثی بیننسلی هستند، افزود: این عرصههای سرسبز و مراتع غنی، تنها متعلق به ما نیستند. همانطور که پیشینیان این امانت را به دست ما سپردند، ما نیز شرعاً و اخلاقاً موظفیم آن را صحیح و سالم به آیندگان تحویل دهیم.
حفاظت از زاگرس بدون پشتوانه مردمی ممکن نیست
این حافظ طبیعت با اشاره به سختیهای طاقتفرسای کار در مناطق کوهستانی استان تأکید کرد: محدودیتهای لجستیکی، کمبود امکانات و پراکندگی بسیار زیاد عرصههای جنگلی و مرتعی، کار پایش را بسیار دشوار کرده است. در چنین شرایطی، حفاظت صددرصدی از تمام عرصهها تنها در صورت همراهی همهجانبه مردم امکانپذیر خواهد بود و دست یاری شهروندان، بزرگترین سرمایه ماست.
این جنگلبان کرمانشاهی در پایان گفت: از تمام هماستانیهای عزیز تقاضا داریم که با نگاهی مسئولانه به طبیعت بنگرند. اگر مردم خود را صاحب اصلی این عرصهها بدانند و کوچکترین تخلفی را به نیروهای منابع طبیعی گزارش دهند، قطعاً مأموریت ما با موفقیت بیشتری همراه خواهد بود و جلوی بسیاری از آسیبهای جبرانناپذیر گرفته میشود.
در نهایت باید پذیرفت که حیات زاگرس و ماندگاری جنگلهای سحرآمیز کرمانشاه، در گرو یک عزم ملی و همصدایی همگانی است. اگرچه امروز جنگلبانان با ایثار و فداکاری، جان بر کف نهاده و خلأ امکانات و نیرو را با غیرت خود جبران میکنند، اما فردای روشن این دیار نیازمند نگاهی نو و حمایتی همهجانبه است. امید میرود با افزایش سطح آگاهیهای عمومی و پیوند عمیق جامعه محلی با طبیعت، شاهد روزی باشیم که هیچ تبری بر تنه درختی فرود نیاید و هیچ آتشی قلب جنگل را نیازارد؛ اما تحقق این چشمانداز روشن، نیازمند یک مطالبه جدی از سوی نهادهای متولی است: تجهیز یگانهای حفاظت به فناوریهای نوین پایش نظیر پهپادها، افزایش متناسب نیروی انسانی با وسعت عرصهها و تشدید مجازاتهای بازدارنده قضایی برای متخلفان و زمینخواران، تا مدافعان طبیعت دیگر در خط مقدم این نبرد نابرابر، تنها و دستخالی نمانند.
💬 نظرات خود را با ما در میان بگذارید