خبرگزاری مهر، گروه استانها: خراسان جنوبی سالهاست با خشکسالیهای پیدرپی دستوپنجه نرم میکند. خشکسالیهایی که آثار آن از کاهش بارندگی فراتر رفته و تا عمق سفرههای آب زیرزمینی و زندگی و معیشت مردم استان امتداد یافته است. در استانی که ۹۵ درصد نیاز آبی آن از منابع زیرزمینی تأمین میشود، جبران این کسری انباشته در کوتاهمدت ممکن نیست و حتی بارندگیهای اخیر نیز نتوانسته آبخوانها را به شرایط مطلوب بازگرداند.
در چنین شرایطی، اگرچه اجرای طرحهای بزرگ انتقال و تأمین آب ضرورتی انکارناپذیر است، اما نباید نیازهای فوری مناطق روستایی و کمبرخوردار را به زمان بهرهبرداری از پروژههای کلان گره زد.
اجرای طرحهای کوچک و زودبازده انتقال و تأمین آب میتواند با هزینه و زمان کمتر، بخشی از تنش آبی مناطق مختلف استان را کاهش داده و به حفظ جمعیت، رونق تولید و تداوم زندگی در روستاها کمک کند.
از همین رو، عبور خراسان جنوبی از بحران آب نیازمند حرکت همزمان در دو مسیر است. پیشبرد طرحهای بزرگ و راهبردی در کنار اجرای پروژههای کوچک، سریع و هدفمند که بتوانند پاسخگوی نیازهای فوری مردم باشند.
عباس سارانی طی نشستی با خبرنگاران با اشاره به وضعیت منابع آبی خراسان جنوبی اظهار کرد: این استان منطقهای کاملاً خشک و کمباران است و ۹۵ درصد نیاز آبی آن از طریق آبخوانها و سفرههای زیرزمینی و تنها پنج درصد از آبهای سطحی تأمین میشود.
وی افزود: این وضعیت فشار سنگینی را بر منابع تجدیدپذیر محدود استان وارد کرده است؛ منابعی که احیا و تجدیدپذیری آنها دههها و گاه سدهها زمان میبرد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی بر ضرورت ارتقای «سواد آبی» در میان آحاد جامعه تأکید کرد و گفت: میانگین برداشت از آبهای تجدیدپذیر در سطح دنیا بین ۴۰ تا ۴۵ درصد است، اما در استان خراسان جنوبی تقریباً ۱۰۰ درصد منابع تجدیدپذیر و حتی بخشی از ذخایر استراتژیک آبخوانها مصرف میشود.
سارانی ادامه داد: برای دستیابی به پایداری، در قالب طرح احیا و تعادلبخشی و برنامه هفتم پیشرفت، کاهش برداشتها در یک برنامه پنجساله هدفگذاری شده تا سقف مصرف به حداکثر ۷۵ درصد آب تجدیدپذیر محدود شود.
وی گفت: تاکنون ۱۶ درصد کاهش مصرف در بخش کشاورزی محقق شده و طی سه سال آینده به حد مطلوب خواهد رسید.
افزایش بارندگی به معنای احیای سفرههای زیرزمینی نیست
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی با اشاره به آمار سال آبی جاری بیان کرد: از ابتدای سال آبی تا پایان شهریورماه، حدود ۱۱۹ میلیمتر بارندگی در استان ثبت شده که این میزان در مقایسه با سال گذشته ۸۵ درصد افزایش داشته است، اما نسبت به دوره آماری بلندمدت تنها حدود ۱۰ درصد رشد را نشان میدهد.
وی با رد تصور جبران کمبود منابع زیرزمینی بر اثر بارندگیهای اخیر گفت: این تصور که بارندگیهای اخیر توانسته کمبود سفرههای زیرزمینی را جبران کند، کاملاً نادرست است.
سارانی افزود: بارشهای اخیر تنها بر منابع کمعمق، چشمهها و قنوات اثر مثبت گذاشته و سدهای مخزنی استان همچنان با ذخیره اندک و زیر ۱۵ درصد ظرفیت مواجه هستند.
وی تأکید کرد: بر همین اساس، تداوم مدیریت یکپارچه منابع آب و مصرف بهینه همچنان ضرورتی اجتنابناپذیر است.
اعتبار طرحهای عمرانی آب به ۶۰۰ میلیارد تومان رسید
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی مدیریت اجرایی و جذب منابع مالی را دو بال توسعه زیرساختهای آبی دانست و اظهار کرد: اعتبارات طرحهای عمرانی شرکت آب منطقهای از ۱۴۲ میلیارد تومان در سال ۱۴۰۱، با رشدی بیش از چهار برابری به مرز ۶۰۰ میلیارد تومان رسیده است.
سارانی این افزایش اعتبار را حاصل پیگیریهای مستمر در سطح ملی و جلب توجه ویژه وزارت نیرو و دولت به مسائل آبی خراسان جنوبی عنوان کرد.
وی در ادامه به طرحهای اولویتدار رفع تنش آبی استان اشاره کرد و گفت: با توجه به وضعیت نامطلوب ذخیره آب سد نهرین، پروژه خط انتقال آب این شهر انجام شد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی افزود: با قرار گرفتن این طرح در زمره پروژههای ویژه رفع تنش آبی وزارت نیرو و تأمین اعتبار ۵۰۰ میلیارد تومانی، خط لولهای به طول ۳۲ کیلومتر با لوله فولادی ۴۰۰ میلیمتری اجرا شد.
وی ادامه داد: این خط با ظرفیت انتقال تا ۵۰ لیتر در ثانیه، معادل حدود ۲.۵ میلیون مترمکعب در سال، بدون هیچگونه بدهی مالی آماده بهرهبرداری کامل است و مشکل آب شرب شهر طبس و مجتمعهای روستایی مسیر را در میانمدت و بلندمدت رفع کرد.
خط دوم آبرسانی به بیرجند در آستانه تکمیل
سارانی افزود: همچنین ۲۴ نقطه حادثهخیز سیلابی در کارگروه کاهش خطرات سیل استان ایمنسازی شده است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی در پایان با قدردانی از همراهی رسانهها یادآور شد: حجم وسیعی از زیرساختهای خطوط انتقال و تأسیسات آبی در عمق زمین مدفون است و به چشم نمیآید، اما اصحاب رسانه نقشی اساسی در بازتاب زحمات شبانهروزی خادمان حوزه آب و فرهنگسازی مصرف بهینه در جامعه دارند.
سارانی با اشاره به طرح جامع آبرسانی به مرکز استان اظهار کرد: با توجه به رشد جمعیت و نیازهای طرح نهضت ملی مسکن، اجرای آخرین حلقه از طرح بزرگ آبرسانی به بیرجند از فاصلهای بیش از ۶۰ کیلومتر و با پیشبینی اعتبار یکهزار و ۲۰۰ میلیارد تومان در دستور کار قرار گرفت.
وی گفت: با حمایتهای انجامشده در قالب مصوبات سفر ریاستجمهوری، تاکنون حدود ۵۰۰ میلیارد تومان در این پروژه هزینه شده و پیشرفت فیزیکی آن به بالای ۶۵ درصد رسیده است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی با بیان اینکه تمام لولههای مورد نیاز این خط خریداری شده است، افزود: عملیات اجرایی با قوت ادامه دارد و با تأمین مابقی اعتبارات، این پروژه زیرساختی بزرگ تا پایان سال جاری تکمیل و وارد مدار بهرهبرداری خواهد شد.
طرح آبرسانی به شرق استان مجوز ماده ۲۳ گرفت
وی در بخش دیگری از سخنان خود به طرحهای آیندهنگرانه حوزه آب استان اشاره کرد و گفت: پس از سالها پیگیری، مطالعات طرح بزرگ آبرسانی به شهرستانهای شرقی خراسان جنوبی شامل پنج شهر و ۱۴۶ پارچه روستا تکمیل شد.
سارانی افزود: با حمایت استاندار و نمایندگان مجلس، مجوز ماده ۲۳ این طرح اخذ و طرح در زمره پروژههای پیشران ملی قرار گرفت.
وی بیان کرد: این طرح شامل ۱۵۰ کیلومتر خط انتقال برای تأمین سالانه ۶.۵ میلیون مترمکعب آب پایدار است و در لایحه بودجه ردیف اعتباری مستقل خواهد گرفت.
بیش از ۵ میلیون مترمکعب آب برای صنایع و معادن تأمین شد
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی همچنین از تصویب اعتبارات ویژه ملی، پیگیری پروژه انتقال آب از دریای عمان در کارگروه معاون اول رئیسجمهور، اتمام سد تغذیه مصنوعی بندان پس از ۱۴ سال و تأمین بیش از پنج میلیون مترمکعب آب برای توسعه صنایع و معادن استان خبر داد.
سارانی با اشاره به اهمیت جلب حمایتهای ملی و همافزایی برای پیشبرد پروژههای زیرساختی آب اظهار کرد: در کنار مطالعات دقیق فنی در استان، حضور میدانی دولتمردان و مقامات ارشد ملی مانند وزرا، معاونان رئیسجمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه، فرصتی بینظیر برای جذب اعتبارات و جهش پروژههاست.
وی ادامه داد: علیرغم محدودیتهای مالی با پیگیریهای انجام شده و با دستورات ویژه، پرداختها برای تسریع در خطوط انتقال استان به موقع محقق شد.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی از وجود پروژههای راکد مهار روانابها در نواحی مرزی خبر داد و گفت: سد تغذیه مصنوعی بندان که با پیشرفت ۵۴ درصدی حدود ۱۴ سال بلاتکلیف مانده بود، با جذب ۱۲۰ میلیارد تومان اعتبار ویژه تکمیل شد.
سارانی افزود: این سد علاوه بر تغذیه سفرههای زیرزمینی، خطر سیلابهای ویرانگر روستاهای پاییندست را نیز رفع کرد.
وی بیان کرد: برای سدهای تغذیه مصنوعی گزیک و آهنگران نیز ۲۰۰ میلیارد تومان اعتبار از محل مدیریت بحران پیشنهاد شده که در فرآیند تصویب هیئت دولت قرار دارد.
سارانی ادامه داد: مطالعات چهار سد تغذیهای دیگر از جمله چاهداشی و پیرحاجات نیز تکمیل و آماده تأمین اعتبار است.
برداشت آب باید به کمتر از ۶۰ درصد منابع تجدیدپذیر برسد
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی با اشاره به دستورالعملهای راهبردی دولت در حوزه آمایش آب گفت: طرح جامع آب شرب استان تدوین و نهایی شده است.
وی افزود: پیشتر برنامهریزی بر مبنای کاهش برداشت تا سقف ۷۵ درصد منابع تجدیدپذیر بود، اما طبق ابلاغیه اخیر ریاستجمهوری این رقم باید به کمتر از ۶۰ درصد کاهش یابد که تحقق این هدف نیازمند تبیین موضوع و همراهی مردم است.
سارانی تصریح کرد: کلیه چاههای کشاورزی استان مجهز به کنتور هوشمند هستند و بهزودی سامانه پایش و دیسپاچینگ قرائت از راه دور نیز مستقر میشود.
وی همچنین گفت: خراسان جنوبی بهعنوان چهارمین استان کشور، «بازار آب» را با مشارکت خود بهرهبرداران در شهرستان بشرویه با موفقیت اجرایی کرده که این اقدام گامی اساسی در مدیریت مشارکتی و بهینهسازی مصرف است.
تأمین آب صنایع بدون ایجاد تنش در آبخوانها
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی با اشاره به نقش حیاتی آب در اشتغال و جهش تولید اظهار کرد: طی دو سال و نیم گذشته بیش از پنج میلیون مترمکعب آب بدون ایجاد تنش در آبخوانها برای صنایع بزرگ، معادن کلیدی بهویژه معادن طلا و همچنین منطقه ویژه اقتصادی بیرجند تأمین شده است.
سارانی افزود: این اقدام با هدف فراهم کردن زیرساخت اصلی رونق اقتصادی و اشتغالزایی در محور شرق انجام شده است.
۸۷ کیلومتر از رودخانههای استان لایروبی شد
وی با اشاره به آمادگی کامل استان در برابر پدیدههای جوی و مخاطرات سیلاب خاطرنشان کرد: در راستای مهندسی رودخانهها، طی ۲.۵ سال اخیر ۳۸.۵ کیلومتر نشانهگذاری و رپرگذاری، ۸۷ کیلومتر لایروبی، نزدیک به سه کیلومتر احداث دیوار ساحلی و حفاظتی و چندین هکتار رفع تصرف بستر انجام شده است.
💬 نظرات خود را با ما در میان بگذارید