خبرگزاری مهر؛ گروه استان‌ها: دامپزشکی تنها متولی درمان و سلامت دام نیست؛ بخشی مهم از زنجیره سلامت جامعه از مزرعه و واحدهای تولیدی تا سفره مردم به فعالیت این مجموعه گره خورده است.
پیشگیری از بیماری‌های دامی، کنترل بیماری‌های مشترک انسان و دام، نظارت بر تولید و عرضه فرآورده‌های خام دامی، صیانت از امنیت غذایی و حمایت از تداوم تولید، مجموعه‌ای از مأموریت‌هایی است که دامپزشکی را به یکی از حلقه‌های مهم سلامت عمومی تبدیل کرده است.
در کردستان نیز گستردگی فعالیت‌های دامداری، مرغداری، زنبورداری و آبزی‌پروری، در کنار مرزی بودن استان، ضرورت پایش مستمر و کنترل بهداشتی این حوزه‌ها را دوچندان کرده است؛ مأموریتی که در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ با اجرای برنامه‌های گسترده مراقبتی، واکسیناسیون، بازرسی و کنترل نقل‌وانتقال دام و فرآورده‌های دامی دنبال شده است.
کامران زیباکردار صبح دوشنبه در جمع خبرنگاران رسانه‌های کردستان با اشاره به چهاردهم مهرماه، روز ملی دامپزشکی، اظهار کرد: این روز فرصت مناسبی برای قدردانی از تلاشگران عرصه دامپزشکی و تبیین نقش این مجموعه در تأمین سلامت دام، امنیت غذایی و پیشگیری از بیماری‌های مشترک انسان و دام است.
وی با تشریح رویکرد جدید دامپزشکی در حوزه سلامت افزود: امروز موضوع «سلامت واحد» به عنوان یک نگرش یکپارچه مورد توجه قرار گرفته که در آن سلامت انسان، حیوان و محیط زیست در ارتباط با یکدیگر دیده می‌شود.
مدیرکل دامپزشکی کردستان بیان کرد: عوامل بیماری‌زا، آب، غذا، حیوانات، گیاهان و انسان‌ها در یک چرخه مستمر با یکدیگر ارتباط دارند و نمی‌توان موضوع سلامت را بدون در نظر گرفتن این ارتباطات مدیریت کرد.
زیباکردار ادامه داد: دامپزشکی علاوه بر وظیفه اصلی خود در تأمین سلامت دام، در حوزه سلامت و امنیت غذایی نیز نقش مهمی دارد و بخشی از فرآورده‌های مورد استفاده مردم که منشأ دامی دارند، تحت نظارت این مجموعه قرار می‌گیرند.
وی با اشاره به شرایط سال‌های اخیر و تأثیر جنگ و تحریم‌ها بر ضرورت حفظ تولید گفت: تداوم تولید و صیانت از ظرفیت‌های تولیدی کشور اهمیت بیشتری پیدا کرده و دامپزشکی نیز در همین چارچوب، پیشگیری و کنترل بیماری‌های دامی را با جدیت دنبال می‌کند.
تشخیص زودهنگام، هشدار سریع و واکنش به‌موقع
مدیرکل دامپزشکی کردستان سه مؤلفه تشخیص زودهنگام، هشدار به‌موقع و واکنش سریع را از اصول اساسی در کنترل بیماری‌های دامی عنوان کرد و گفت: هر گزارشی از بیماری یا تلفات در واحدهای سنتی، صنعتی و حتی زیستگاه‌های طبیعی دریافت شود، نیروهای دامپزشکی در سریع‌ترین زمان ممکن موضوع را بررسی می‌کنند.
زیباکردار افزود: در صورت مشاهده علائم بیماری، نمونه‌برداری انجام شده و نمونه‌ها برای تشخیص دقیق به آزمایشگاه ارسال می‌شود تا متناسب با نوع بیماری، اقدامات بهداشتی و پیشگیرانه انجام گیرد.
وی از انجام بیش از ۴۸۳ هزار نوبت مراقبت و بررسی بیماری‌های دامی در ۶ ماهه نخست سال جاری خبر داد و گفت: این مراقبت‌ها با استفاده از گزارش‌های مردمی، گزارش دامداران، مراکز بخش خصوصی و بازدیدهای کارشناسان دامپزشکی انجام شده است.
مدیرکل دامپزشکی کردستان واکسیناسیون را یکی از مهم‌ترین راهبردهای پیشگیری از بیماری‌های دامی دانست و اظهار کرد: در نیمه نخست سال جاری بیش از ۵ میلیون و ۷۴۴ هزار نوبت واکسیناسیون در جمعیت دامی استان انجام شده است.
وی با اشاره به جمعیت حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار رأسی دام سبک و سنگین استان گفت: بخشی از واکسیناسیون‌ها در قالب برنامه‌های سالانه سازمان دامپزشکی برای بیماری‌های استراتژیک انجام می‌شود و در صورت مشاهده بیماری‌های جدید نیز برنامه واکسیناسیون متناسب با شرایط در دستور کار قرار می‌گیرد.
زیباکردار افزود: حدود ۸۸ درصد عملیات واکسیناسیون انجام‌شده در این بخش به‌صورت رایگان بوده و برای آن از دامداران روستایی و سنتی وجهی دریافت نشده است.
وی هدف از ارائه رایگان این خدمات را ایجاد سطح ایمنی یکسان در جمعیت دامی استان عنوان کرد و گفت: تفاوت توان اقتصادی دامداران نباید موجب تفاوت در میزان دسترسی آنها به خدمات پیشگیرانه شود.
همکاری دامداران، حلقه مهم پیشگیری از بیماری
مدیرکل دامپزشکی کردستان با اشاره به حضور اکیپ‌های دامپزشکی در روستاها بیان کرد: بخش قابل توجهی از واکسیناسیون‌ها با استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و در قالب قراردادهای خرید خدمت انجام شده و بیش از ۳ میلیون و ۶۳۰ هزار رأس دام از این طریق واکسینه شده‌اند.
زیباکردار اعتبار هزینه‌شده برای این بخش را بیش از ۴۸ میلیارد ریال اعلام کرد و افزود: با وجود ارائه خدمات رایگان، در برخی مناطق همچنان مواردی از همکاری نکردن دامداران مشاهده می‌شود.
وی تأکید کرد: اگر حتی بخشی از دام‌های یک روستا واکسینه نشوند، همان دام‌ها می‌توانند به عنوان کانون احتمالی آلودگی عمل کرده و زمینه انتقال بیماری به سایر دام‌ها را فراهم کنند.
مدیرکل دامپزشکی کردستان از دامداران خواست هنگام مشاهده تلفات یا علائم بیماری، اطلاعات را دقیق و در کوتاه‌ترین زمان در اختیار دامپزشکی قرار دهند تا امکان واکنش سریع و جلوگیری از گسترش بیماری فراهم شود.
زیباکردار یکی دیگر از عوامل مهم انتقال بیماری را جابه‌جایی دام آلوده دانست و گفت: بخش عمده‌ای از موارد انتقال بیماری می‌تواند از طریق ورود دام بیمار به یک دامداری صورت گیرد.
وی افزود: دامداران هنگام خرید دام باید از وجود گواهی بهداشتی حمل، سابقه واکسیناسیون و وضعیت سلامت دام اطمینان حاصل کنند و از خرید دام‌هایی که وضعیت بهداشتی آنها مشخص نیست، خودداری کنند.
شناسایی ۲۲ رأس دام مبتلا به بیماری‌های مشترک
مدیرکل دامپزشکی کردستان با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای کنترل بیماری‌های مشترک انسان و دام اظهار کرد: بیش از ۲۰ هزار رأس دام در استان مورد آزمایش قرار گرفته‌اند که از این تعداد، ۲۲ رأس دام مبتلا شناسایی و از چرخه تولید خارج شدند.
وی همچنین از اجرای عملیات سمپاشی برای مقابله با بیماری‌های انگلی خبر داد و گفت: بیش از ۴۱۴ هزار مترمربع از جایگاه‌های دامی و بیش از ۱۹۲ هزار مورد نیز در ارتباط با عملیات سمپاشی بدن دام تحت پوشش قرار گرفته است.
زیباکردار با اشاره به اهمیت کنترل بیماری هاری و مدیریت مخاطرات ناشی از جمعیت سگ‌ها گفت: واکسیناسیون سگ‌های صاحب‌دار، سگ‌های گله، سگ‌های روستایی و سگ‌های موجود در مراکز نگهداری در برنامه دامپزشکی قرار گرفته است.
وی افزود: در ۶ ماهه نخست سال جاری حدود ۷ هزار و ۵۰۰ قلاده سگ در استان علیه بیماری هاری واکسینه شده‌اند و با تأمین اعتبار، داروی ضدانگل نیز برای استفاده رایگان در اختیار برخی گروه‌های هدف قرار گرفته است.
کردستان همچنان عاری از آنفلوانزای فوق‌حاد پرندگان
مدیرکل دامپزشکی کردستان در ادامه به وضعیت بیماری‌های طیور اشاره کرد و گفت: کردستان از استان‌های مهم تولید مرغ در کشور است و بخشی از تولید مرغ استان علاوه بر تأمین نیاز داخلی، به سایر استان‌ها نیز ارسال می‌شود.
زیباکردار افزود: نظارت‌های بهداشتی دامپزشکی از پیش از جوجه‌ریزی آغاز می‌شود و در طول دوره پرورش و تا زمان انتقال مرغ به کشتارگاه ادامه دارد.
وی با اشاره به مراقبت‌های انجام‌شده برای شناسایی بیماری‌های طیور، به‌ویژه آنفلوانزای فوق‌حاد پرندگان، گفت: در قالب مراقبت‌های فعال و غیرفعال، بیش از ۳ هزار و ۶۰۰ مورد مراجعه به واحدهای مرغداری انجام شده و بیش از ۱۷ هزار و ۴۰۰ نمونه نیز برای بررسی‌های آزمایشگاهی دریافت شده است.
مدیرکل دامپزشکی کردستان ادامه داد: بیش از ۱۳ هزار و ۵۰۰ آزمایش در این زمینه انجام شده و خوشبختانه تاکنون موردی از ویروس آنفلوانزای فوق‌حاد پرندگان در استان شناسایی نشده است.
زیباکردار با اشاره به نمونه‌برداری از واحدهای صنعتی، روستایی و حیات وحش اظهار کرد: در این بخش نیز یک هزار و ۲۹۹ نمونه اخذ و بیش از ۸۸۰ آزمایش انجام شده که نتیجه آنها تاکنون وجود ویروس آنفلوانزای فوق‌حاد پرندگان در استان را نشان نداده است.
وی با توجه به آغاز فصل جابه‌جایی پرندگان مهاجر و آزادپرواز تأکید کرد: مراقبت‌های بهداشتی در این زمینه باید با جدیت ادامه پیدا کند و گزارش سریع موارد مشکوک می‌تواند نقش مهمی در جلوگیری از ورود و گسترش بیماری داشته باشد.
وی بیان کرد: یکی از مهم‌ترین مأموریت‌های دامپزشکی، صیانت از سلامت مردم از طریق نظارت بر فرآورده‌های خام دامی و کنترل بیماری‌های دامی است و در این مسیر، همکاری مردم، دامداران و تولیدکنندگان اهمیت زیادی دارد.
واکسیناسیون رایگان ۳۷۵ هزار قطعه طیور روستایی
وی با اشاره به برنامه کنترل بیماری نیوکاسل افزود: این بیماری از یک سو می‌تواند موجب تلفات در طیور روستایی و تحمیل خسارت اقتصادی به صاحبان این واحدها شود و از سوی دیگر، احتمال انتقال آن از طیور روستایی به واحدهای صنعتی وجود دارد.
مدیرکل دامپزشکی کردستان ادامه داد: در مرحله نخست برنامه واکسیناسیون، بیش از ۳۷۵ هزار قطعه طیور در ۹۹۷ واحد روستایی استان به صورت رایگان واکسینه شدند.
زیباکردار بیان کرد: در واحدهای مرغداری صنعتی نیز طی سال جاری نزدیک به ۱۴۷ میلیون دوز انواع واکسن تحت نظارت دامپزشکی مورد استفاده قرار گرفته است و این واکسیناسیون نقش مهمی در کنترل بیماری‌ها، کاهش خسارت و افزایش راندمان تولید دارد.
وی با بیان اینکه تمام مرغداری‌های استان دارای مجوز هستند، گفت: فعالیت واحدهای مرغداری تحت ضوابط مشخص و نظارت دستگاه‌های مسئول انجام می‌شود و در صورت مشاهده جوجه‌ریزی خارج از چارچوب‌های قانونی، موضوع با همکاری جهاد کشاورزی پیگیری خواهد شد.
مدیرکل دامپزشکی کردستان افزود: در ۶ ماهه نخست امسال سه مورد جوجه‌ریزی غیرمجاز در استان شناسایی شد که اقدامات قانونی لازم در مورد آنها انجام گرفته است.
پایش بیماری در ۷۲ زنبورستان
زیباکردار با اشاره به ظرفیت استان در حوزه زنبورداری اظهار کرد: پرورش زنبور عسل از مشاغل قدیمی کردستان است و کیفیت عسل تولیدی استان نیز ظرفیت مناسبی برای توسعه این بخش ایجاد کرده است.
وی افزود: دامپزشکی برای پیشگیری و کنترل بیماری‌های زنبور عسل، پایش فعال و غیرفعال زنبورستان‌ها را انجام می‌دهد و در همین راستا ۷۲ زنبورستان مورد بررسی قرار گرفته است.
مدیرکل دامپزشکی کردستان ادامه داد: در این برنامه یک هزار و ۸۷۶ مورد بررسی از کندوهای زنبور عسل و ۴۸۰ مورد نمونه‌برداری انجام شد و خوشبختانه تاکنون نشانه‌ای از بیماری مورد پایش در استان مشاهده نشده است.
زیباکردار با اشاره به ظرفیت‌های استان در حوزه آبزی‌پروری گفت: وجود منابع آبی مناسب موجب توسعه واحدهای پرورش ماهی به‌ویژه ماهیان سردابی در کردستان شده و مجتمع‌های پرورش آبزیان پالنگان و سیروان از ظرفیت‌های شاخص استان در این بخش محسوب می‌شوند.
وی افزود: از سال گذشته برنامه‌های ویژه‌ای برای بهسازی تولید، افزایش راندمان و ارتقای کیفیت محصولات آبزی‌پروری در این مجتمع‌ها اجرا شده که با همکاری استانداری، فرمانداری‌ها و بهره‌برداران دنبال شده است.
مدیرکل دامپزشکی کردستان اظهار کرد: نتیجه این اقدامات، بهبود شرایط تولید و کاهش میزان بروز بیماری‌ها در این مجتمع‌ها بوده است.
وی همچنین از نظارت بهداشتی بر ورود تخم چشم‌زده و بچه‌ماهی به واحدهای پرورش خبر داد و گفت: در ۶۰ واحد آبزی‌پروری استان، بیش از یک میلیون و ۴۰۰ هزار قطعه بچه‌ماهی و تخم چشم‌زده با نظارت بهداشتی رهاسازی شده است.
زیباکردار تأکید کرد: ورود تخم چشم‌زده و بچه‌ماهی بدون کنترل بهداشتی می‌تواند موجب انتقال بیماری به مجتمع‌های پرورش شود و مقابله با چنین بیماری‌هایی هزینه و زمان زیادی نیاز دارد.
وی افزود: در همین راستا، مواد ضدعفونی‌کننده مجاز و مؤثر نیز به صورت رایگان در اختیار واحدهای آبزی‌پروری قرار گرفته است.
۷۱ هزار بازرسی بهداشتی از مراکز عرضه و تولید
مدیرکل دامپزشکی کردستان با اشاره به مسئولیت این مجموعه در حوزه بهداشت عمومی و مواد غذایی گفت: کشتارگاه‌ها، مراکز عرضه، واحدهای فرآوری و سایر مراکز مرتبط با فرآورده‌های خام دامی به صورت مستمر تحت نظارت دامپزشکی قرار دارند.
زیباکردار افزود: طی ۶ ماهه نخست امسال بیش از ۷۱ هزار مورد بازدید و بازرسی از مراکز تحت نظارت دامپزشکی انجام شد که در جریان این بازرسی‌ها بیش از ۲۹.۵ تن فرآورده غیرقابل مصرف شناسایی، ضبط و از چرخه مصرف خارج شد.
وی ادامه داد: در کشتارگاه‌های دام نیز در این مدت بیش از ۳۷۲ هزار رأس دام سبک و سنگین کشتار شد که تمام آنها پیش و پس از کشتار تحت بازرسی بهداشتی قرار گرفتند.
مدیرکل دامپزشکی کردستان بیان کرد: از این تعداد دام، بیش از ۳۲۵ تن گوشت استحصال شد و حدود ۲۰.۵ تن گوشت و فرآورده غیرقابل مصرف نیز در جریان بازرسی‌های بهداشتی شناسایی و از چرخه مصرف خارج شد.
بیش از ۱۴ میلیون قطعه طیور زیر ذره‌بین دامپزشکی
زیباکردار با اشاره به فعالیت کشتارگاه‌های طیور استان گفت: بیش از ۱۴ میلیون و ۲۰۰ هزار قطعه طیور در کشتارگاه‌های استان کشتار و بیش از ۳۰ هزار تن گوشت از آنها استحصال شده است.
وی افزود: در جریان بازرسی‌های بهداشتی از این کشتارگاه‌ها نیز بخشی از گوشت و آلایش غیرقابل مصرف شناسایی و از چرخه مصرف خارج شد.
مدیرکل دامپزشکی کردستان از شهروندان خواست گوشت قرمز و گوشت مرغ مورد نیاز خود را از مراکز مجاز و تحت نظارت تهیه کنند و گفت: خرید فرآورده‌های خام دامی خارج از شبکه رسمی نظارت دامپزشکی می‌تواند سلامت مصرف‌کنندگان را با خطر مواجه کند.
زیباکردار تأکید کرد: تأمین سلامت غذایی تنها با اقدامات دستگاه‌های مسئول محقق نمی‌شود و شهروندان، دامداران، روستاییان و صاحبان واحدهای تولیدی نیز در این زمینه نقش دارند.
وی افزود: سامانه ارتباطی دامپزشکی به صورت شبانه‌روزی آماده دریافت گزارش‌های مردمی درباره تخلفات بهداشتی است و بخشی از برخوردهای انجام‌شده با تخلفات نیز در پی گزارش شهروندان صورت گرفته است.
مدیرکل دامپزشکی کردستان گفت: یکی از برنامه‌های مهم این اداره‌کل، استانداردسازی هرچه بیشتر واحدهای تولید، کشتار و بسته‌بندی است تا زمینه برای افزایش کیفیت محصولات و توسعه بازارهای داخلی و صادراتی فراهم شود.
نظارت بهداشتی حتی در شرایط بحرانی متوقف نشد
زیباکردار با اشاره به فعالیت دامپزشکی در شرایط جنگی و بحرانی اظهار کرد: در جریان جنگ ۱۲ روزه و شرایط پس از آن، نظارت‌های بهداشتی دامپزشکی متوقف نشد و کشتارگاه‌های استان نیز به فعالیت خود ادامه دادند.
وی افزود: نیروهای دامپزشکی در کنار تولیدکنندگان، کشتارگاه‌ها و مراکز فرآوری حضور داشتند و در مناسبت‌هایی مانند تاسوعا، عاشورا، اربعین، نوروز و عید قربان نیز طرح‌های ویژه نظارتی اجرا شد.
مدیرکل دامپزشکی کردستان با اشاره به اهمیت قرنطینه و کنترل نقل‌وانتقال دام و فرآورده‌های دامی گفت: جابه‌جایی دام، فرآورده‌های دامی، آبزیان و نهاده‌های مرتبط باید با رعایت الزامات بهداشتی و دریافت گواهی لازم انجام شود.
زیباکردار افزود: طی ۶ ماهه نخست امسال برای بیش از ۴۹ هزار محموله تولیدشده در استان که به صورت بین‌شهرستانی یا بین‌استانی جابه‌جا شده‌اند، گواهی بهداشتی صادر شده است.
وی ادامه داد: همچنین بیش از ۱۵ هزار محموله ورودی به استان نیز تحت نظارت‌های بهداشتی قرار گرفته‌اند.
نظارت بر ۸۳۵ محموله صادراتی در مرز باشماق
زیباکردار مرز باشماق را یکی از مسیرهای مهم صادرات و ترانزیت فرآورده‌های دامی عنوان کرد و گفت: در ۶ ماهه نخست امسال ۸۳۵ محموله صادراتی و ترانزیتی در پست قرنطینه دامپزشکی باشماق مورد بررسی و نظارت بهداشتی قرار گرفته‌اند.
وی افزود: همچنین ۳۵ محموله صادراتی با منشأ تولید استان کردستان به مقصد عراق و روسیه صادر شده که مجموع وزن آنها بیش از ۵۰ تن بوده است.
مدیرکل دامپزشکی کردستان اظهار کرد: در این مدت هیچ‌یک از محموله‌های صادراتی تولید استان به دلیل مشکلات کیفی برگشت نخورده‌اند و این موضوع نشان‌دهنده رعایت الزامات بهداشتی در روند تولید و صادرات این محصولات است.
زیباکردار با اشاره به برخورد با تخلفات بهداشتی گفت: در سال گذشته ۱۱۸ پرونده قضایی برای متخلفان تشکیل و به مراجع قضایی ارجاع شد.
وی از همکاری دستگاه قضایی و نیروی انتظامی در رسیدگی به این پرونده‌ها قدردانی کرد و افزود: در این مدت ۷۸ رأی صادر شده که ۷۱ مورد آن منجر به محکومیت متخلفان شده است.
فعالیت ۲۷ مرکز خصوصی دامپزشکی در کردستان
مدیرکل دامپزشکی کردستان با اشاره به واگذاری بخشی از خدمات به بخش خصوصی اظهار کرد: در حال حاضر ۲۷ مرکز خصوصی شامل بیمارستان، درمانگاه، داروخانه، آزمایشگاه و مراکز مایه‌کوبی دامپزشکی در استان فعال هستند.
زیباکردار افزود: حدود ۵۳۰ نفر در این مراکز مشغول فعالیت هستند و نظارت بر عملکرد آنها، نحوه تأمین دارو و واکسن و جلوگیری از ورود داروهای غیرمجاز و قاچاق به چرخه مصرف، از وظایف دامپزشکی است.
وی از انجام حدود یک هزار و ۴۵۰ مورد بازدید از مراکز بخش خصوصی خبر داد و گفت: در جریان این نظارت‌ها، اقلام دارویی غیرمجاز و تاریخ‌مصرف‌گذشته شناسایی و برای برخی تخلفات نیز پرونده قضایی تشکیل شده است.
زیباکردار از اجرای سامانه‌های نسخه‌نویسی و نسخه‌پیچی دامپزشکی خبر داد و گفت: استفاده از این سامانه‌ها موجب می‌شود نظارت بر چرخه تولید، توزیع و مصرف داروهای دامپزشکی دقیق‌تر و شفاف‌تر انجام شود.
وی همچنین از ارائه حدود ۴۰ هزار خدمت آزمایشگاهی رایگان در استان خبر داد و افزود: بخش قابل توجهی از این خدمات در حوزه مراقبت بیماری‌ها، نظارت بر کیفیت فرآورده‌های دامی و کنترل فرآورده‌های صادراتی و ترانزیتی انجام شده است.
مدیرکل دامپزشکی کردستان در پایان تأکید کرد: ارتقای سلامت جامعه در گرو همکاری همه بخش‌هاست و دامپزشکی زمانی می‌تواند مأموریت خود را به بهترین شکل انجام دهد که مردم، دامداران، تولیدکنندگان و صاحبان واحدهای دامی و غذایی نیز در اجرای الزامات بهداشتی همراه این مجموعه باشند.
💬 نظرات خود را با ما در میان بگذارید