سلامت روان در هر مرحله از زندگی، از دوران کودکی و نوجوانی تا بزرگسالی، از اهمیت زیادی برخوردار می‌باشد. وجود مشکلات روحی و روانی، سلامت روانی انسان‌ها را به خطر می‌اندازد و بر تفکر، خلق و خو و رفتار آنها تاثیر می‌گذارد. این تاثیرگذاری در بیشتر مواقع پیامدهای بدی را برای افراد به دنبال دارد و می‌تواند باعث بروز بیماری‌های روانی و اختلالات عصبی در آنها شود. عوامل بیولوژیکی و تجربیات زندگی و سابقه‌ی خانوادگی از مهمترین عوامل موثر در ایجاد سلامت روان می‌باشند. داشتن سلامت روان، حق همه‌ی کودکان و‌ نوجوانان، بانوان و در کل همه‌ی انسان‌ها می‌باشد. 10 اکتبر روز جهانی سلامت روان می‌باشد.

سلامت روان چیست؟

در تعریف سلامت روان باید گفت که سلامت روان (Mental Health)، شامل رفاه عاطفی، روانی و اجتماعی ما می شود. سلامت روان بر نحوه‌ی تفکر، احساس و عمل ما تأثیر می‌گذارد و در مدیریت استرس، ارتباط با دیگران و انتخاب به ما کمک می‌کند. از نظر زیگموند فروید، «سلامت روان» به معناى سازگارى فرد با خود، خواسته‌ها و فشارهاى جامعه می‌باشد. افراد در انجام فعالیت‌های روزمره‌ی خود نیاز به سلامت روان دارند. پزشکان، پرستاران، پلیس‌ها و سایر مشاغل دیگر، برای انجام بهتر وظایف خود باید از سلامت روان برخوردار باشند. از طریق کارنامه سلامت روان، می‌توان از وضعیت روحی و روانی افراد آگاه شد.

چگونه سلامت روان داشته باشیم؟

برای برخورداری از روان سالم، می‌توان اقداماتی را انجام داد که باعث تقویت روح و روان و ایجاد احساس رضایت و خوشبختی شد. در ادامه چند مورد از این اقدامات را مطرح می‌کنیم.

• داشتن خواب کافی

خوابیدن بر تمام بافت‌های بدن ما اثر گذار است. خوابیدن بر هورمون‌های رشد، استرس، سیستم ایمنی بدن، اشتها، تنفس، فشار خون، سلامت قلب و عروق تاثیر می‌گذارد. تحقیقات نشان می دهد که کمبود خواب خطر ابتلا به چاقی، بیماری‌های قلبی و عفونت‌ها را افزایش می‌دهد. داشتن خواب کافی برای سلامت روان و روح انسان‌ها لازم و ضروری می‌باشد و می‌تواند باعث کاهش مشکلات روحی و بهبود آن شود.

• تغذیه‌ی مناسب

تغذیه‌ی نامناسب و کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی، می‌توانند باعث افسردگی، زوال عقل، خستگی، تحریک پذیری و… شوند. داشتن تغذیه‌ی نامناسب و رژیم غذایی بد بر روح انسان‌ها اثر می‌گذارد و روان آنها را با مشکلات جدی‌‌تری روبرو می‌نماید. به همین دلیل، استفاده از خوراکی‌های سالم و مقوی و داشتن تغذیه‌ی مناسب، می‌تواند بر جسم و روان ما اثر بگذارد و آنها را بهبود ببخشد.

• کاهش و مدیریت استرس

به نظر فروید، اضطراب هسته‌ی هر نوع عدم تعادل روانی می‌باشد. استرس و اضطراب تاثیرات بسیاری بدی را در سلامت مردان و زنان می‌گذارند و اثرات مخربی دارند. آنها می‌توانند بیماری‌های روحی و روانی زیادی را برای افراد ایجاد ‌کنند. لذا، با مدیریت و کاهش استرس و اضطراب می‌توان از بروز مشکلات روحی و روانی جلوگیری نمود.

• ورزش کردن

ورزش کردن باعث کاهش میزان استرس، اضطراب، افسردگی و… در افراد می‌شود. ورزش کردن باعث نشاط روح و جسم افراد می‌شود. انجام فعالیت‌های ورزشی نه تنها بر قدرت جسمانی افراد می‌افزاید و آن را قوی‌تر می‌کند؛ بلکه باعث ایجاد آرامش در روح و روان افراد نیز می‌شود و اضطراب آنها را به میزان زیادی کاهش می‌دهد.

پیامدهای نداشتن سلامت روان

عدم داشتن سلامت روان می‌تواند مشکلات روحی و روانی نظیره افسردگی، اختلال شخصیت ضد اجتماعی، اختلالات اضطرابی، اختلال دوقطبی، روان‌گسیختگی، خودآزاری، خودکشی و… را ایجاد نماید. این مشکلات می‌توانند زندگی افراد را مختل کند و آنها را تا مرز نابودی پیش ببرد. لذا، باید با انجام اقدامات مناسب به بهبود روح و روان خود کمک نماییم و از سلامت روان برخوردار شویم. از طریق انجام تست روان، می‌توان از سلامت روح و روان خود آگاه شد.