آشنایی با مهمترین روانشناسان جهان در یک جدول

به گزارش میگنا، علم روان‌شناسی، دانش شناخت انسان و تلاشی برای درک پیچیدگی‌های ذهن، رفتار، هیجان و روابط انسانی است؛ دانشی که در طول تاریخ، به همت اندیشمندان و پژوهشگرانی شکل گرفته و گسترش یافته است که هر یک از زاویه‌ای متفاوت به پرسش‌های بنیادین درباره انسان اندیشیده‌اند.

تقویمی که پیش رو دارید، تلاشی است برای آشنایی بیشتر با چهره‌های تأثیرگذار این حوزه و یادآوری نقش ارزشمند آنان در شکل‌گیری و تحول علم روان‌شناسی. در این تقویم، تاریخ تولد و درگذشت شماری از روان‌شناسان برجسته جهان گردآوری شده و در کنار آن، حوزه فعالیت و زمینه تخصصی هر یک نیز معرفی شده است. از روان‌شناسانی که به مطالعه شخصیت، رشد و یادگیری پرداختند تا پژوهشگرانی که در زمینه روان‌درمانی، روان‌شناسی اجتماعی، شناخت، رفتار، هیجان و سلامت روان فعالیت کردند، هر کدام بخشی از تاریخ پرفرازونشیب این علم را رقم زده‌اند.

ثبت تاریخ تولد و وفات این دانشمندان تنها به معنای ارائه چند تاریخ در صفحات یک تقویم نیست؛ بلکه فرصتی است برای مکث، شناخت و یادآوری انسان‌هایی که بخشی از زندگی خود را صرف مطالعه، پژوهش و تلاش برای شناخت بهتر انسان کرده‌اند.

پشت هر نام، مجموعه‌ای از ایده‌ها، تجربه‌ها، پژوهش‌ها و دستاوردهایی قرار دارد که برخی از آنها مسیر روان‌شناسی را برای همیشه تغییر داده‌اند و برخی دیگر زمینه‌ساز شکل‌گیری نظریه‌ها و رویکردهای جدید شده‌اند.

قرار گرفتن نام این افراد در کنار تاریخ تولد و درگذشت‌شان، به ما یادآوری می‌کند که علم، حاصل تلاش مستمر نسل‌هایی از انسان‌هاست و هر اندیشه می‌تواند پلی میان گذشته و آینده باشد. امید است این مجموعه علاوه بر جنبه تقویمی، دریچه‌ای برای مطالعه بیشتر درباره زندگی، اندیشه‌ها و آثار روان‌شناسان گشوده و خواننده را ترغیب کند تا پس از آشنایی با هر نام، مسیر فکری و علمی آن شخصیت را بیشتر دنبال کند.

شاید یکی از زیباترین ویژگی‌های علم روان‌شناسی همین باشد که در مسیر شناخت انسان، همواره با پرسش‌های تازه‌ای روبه‌رو می‌شویم؛ پرسش‌هایی که پاسخ به آنها، ما را به شناخت عمیق‌تر خود و جهان پیرامونمان نزدیک‌تر می‌کند.

این تقویم، در حقیقت، یادمانی کوچک برای بزرگان روان‌شناسی و تلاشی برای زنده نگه داشتن نام و میراث علمی آنان است؛ میراثی که همچنان در کلاس‌های درس، پژوهشگاه‌ها، اتاق‌های درمان و زندگی انسان‌های امروز ادامه دارد.
 

فهرست تعدادی از روانشناسان مطرح در جهان
۱. کارل گوستاو یونگ (Carl Jung) — تولد: ۲۶ ژوئیه ۱۸۷۵ — درگذشت: ۶ ژوئن ۱۹۶۱ — روان‌شناسی تحلیلی
۲. ویلیام جیمز (William James) — تولد: ۱۱ ژانویه ۱۸۴۲ — درگذشت: ۲۶ اوت ۱۹۱۰ — روان‌شناسی کارکردگرا
۳. آلفرد آدلر (Alfred Adler) — تولد: ۷ فوریه ۱۸۷۰ — درگذشت: ۲۸ مه ۱۹۳۷ — روان‌شناسی فردی
۴. ادوارد تورندایک (Edward Thorndike) — تولد: ۳۱ اوت ۱۸۷۴ — درگذشت: ۹ اوت ۱۹۴۹ — یادگیری و رفتارگرایی
۵. جان بی. واتسون (John B. Watson) — تولد: ۹ ژانویه ۱۸۷۸ — درگذشت: ۲۵ سپتامبر ۱۹۵۸ — رفتارگرایی
۶. آلبرت بندورا (Albert Bandura) — تولد: ۴ دسامبر ۱۹۲۵ — درگذشت: ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۱ — نظریه یادگیری اجتماعی
۷. مری اینزورث (Mary Ainsworth) — تولد: ۱ دسامبر ۱۹۱۳ — درگذشت: ۲۱ مارس ۱۹۹۹ — نظریه دلبستگی
۸. بی. اف. اسکینر (B. F. Skinner) — تولد: ۲۰ مارس ۱۹۰۴ — درگذشت: ۱۸ اوت ۱۹۹۰ — رفتارگرایی و شرطی‌سازی کنشگر
۹. ویلهلم وونت (Wilhelm Wundt) — تولد: ۱۶ اوت ۱۸۳۲ — درگذشت: ۳۱ اوت ۱۹۲۰ — روان‌شناسی تجربی؛ بنیان‌گذار نخستین آزمایشگاه رسمی روان‌شناسی در لایپزیگ در سال ۱۸۷۹.
۱۰. زیگموند فروید (Sigmund Freud) — تولد: ۶ مه ۱۸۵۶ — درگذشت: ۲۳ سپتامبر ۱۹۳۹ — روان‌کاوی برخی از مهم‌ترین چهره‌های قرن نوزدهم و بیستم
۱۱. آلفرد بینه (Alfred Binet) — ۸ ژوئیه ۱۸۵۷ – ۱۸ اکتبر ۱۹۱۱ — هوش و سنجش روانی
۱۲. هرمان ابینگهاوس (Hermann Ebbinghaus) — ۲۴ ژانویه ۱۸۵۰ – ۲۶ فوریه ۱۹۰۹ — حافظه
۱۳. فرانسیس گالتون (Francis Galton) — ۱۶ فوریه ۱۸۲۲ – ۱۷ ژانویه ۱۹۱۱ — تفاوت‌های فردی و روان‌سنجی
۱۴. گوستاو فخنر (Gustav Fechner) — ۱۹ آوریل ۱۸۰۱ – ۱۸ نوامبر ۱۸۸۷ — روان‌فیزیک
۱۵. هرمان فون هلمهولتز (Hermann von Helmholtz) — ۳۱ اوت ۱۸۲۱ – ۸ سپتامبر ۱۸۹۴ — ادراک و فیزیولوژی
۱۶. ویلیام جیمز — ۱۱ ژانویه ۱۸۴۲ – ۲۶ اوت ۱۹۱۰ — کارکردگرایی
۱۷. جیمز مک‌کین کتل (James McKeen Cattell) — ۲۵ مه ۱۸۶۰ – ۲۰ ژانویه ۱۹۴۴ — روان‌سنجی
۱۸. مری ویتون کالکینز (Mary Whiton Calkins) — ۳۰ مارس ۱۸۶۳ – ۲۶ فوریه ۱۹۳۰ — حافظه و خود
۱۹. مارگارت فلوی واشبرن (Margaret Floy Washburn) — ۲۵ ژوئیه ۱۸۷۱ – ۲۹ اکتبر ۱۹۳۹ — روان‌شناسی تطبیقی
۲۰. لیتنر ویتمر (Lightner Witmer) — ۲۸ ژوئن ۱۸۶۷ – ۱۹ ژوئیه ۱۹۵۶ — روان‌شناسی بالینی
۲۱. آلفرد آدلر — ۷ فوریه ۱۸۷۰ – ۲۸ مه ۱۹۳۷ — روان‌شناسی فردی
۲۲. کارل یونگ — ۲۶ ژوئیه ۱۸۷۵ – ۶ ژوئن ۱۹۶۱ — روان‌شناسی تحلیلی
۲۳. آنا فروید (Anna Freud) — ۳ دسامبر ۱۸۹۵ – ۹ اکتبر ۱۹۸۲ — روان‌کاوی کودک
۲۴. کارن هورنای (Karen Horney) — ۱۶ سپتامبر ۱۸۸۵ – ۴ دسامبر ۱۹۵۲ — روان‌شناسی شخصیت
۲۵. آنا فروید — ۳ دسامبر ۱۸۹۵ – ۹ اکتبر ۱۹۸۲ — روان‌کاوی
۲۶. ملانی کلاین (Melanie Klein) — ۳۰ مارس ۱۸۸۲ – ۲۲ سپتامبر ۱۹۶۰ — روابط موضوعی
۲۷. آلبرت الیس (Albert Ellis) — ۲۷ سپتامبر ۱۹۱۳ – ۲۴ ژوئیه ۲۰۰۷ — درمان عقلانی ـ هیجانی
۲۸. آرون بک (Aaron T. Beck) — ۱۸ ژوئیه ۱۹۲۱ – ۱ نوامبر ۲۰۲۱ — درمان شناختی
۲۹. کارل راجرز (Carl Rogers) — ۸ ژانویه ۱۹۰۲ – ۴ فوریه ۱۹۸۷ — روان‌شناسی انسان‌گرا و درمان مراجع‌محور
۳۰. آبراهام مزلو (Abraham Maslow) — ۱ آوریل ۱۹۰۸ – ۸ ژوئن ۱۹۷۰ — روان‌شناسی انسان‌گرا
۳۱. گوردون آلپورت (Gordon Allport) — ۱۱ نوامبر ۱۸۹۷ – ۹ اکتبر ۱۹۶۷ — روان‌شناسی شخصیت
۳۲. ریموند کتل (Raymond Cattell) — ۲۰ مارس ۱۹۰۵ – ۲ فوریه ۱۹۹۸ — شخصیت و تحلیل عاملی
۳۳. هانس آیزنک (Hans Eysenck) — ۴ مارس ۱۹۱۶ – ۴ سپتامبر ۱۹۹۷ — شخصیت
۳۴. جروم برونر (Jerome Bruner) — ۱ اکتبر ۱۹۱۵ – ۵ ژوئن ۲۰۱۶ — روان‌شناسی شناختی
۳۵. ژان پیاژه (Jean Piaget) — ۹ اوت ۱۸۹۶ – ۱۶ سپتامبر ۱۹۸۰ — روان‌شناسی رشد
۳۶. لِو ویگوتسکی (Lev Vygotsky) — ۱۷ نوامبر ۱۸۹۶ – ۱۱ ژوئن ۱۹۳۴ — روان‌شناسی رشد و شناخت
۳۷. اریک اریکسون (Erik Erikson) — ۱۵ ژوئن ۱۹۰۲ – ۱۲ مه ۱۹۹۴ — رشد روانی ـ اجتماعی
۳۸. جان بالبی (John Bowlby) — ۲۶ فوریه ۱۹۰۷ – ۲ ژوئن ۱۹۹۰ — نظریه دلبستگی
۳۹. مری اینزورث — ۱ دسامبر ۱۹۱۳ – ۲۱ مارس ۱۹۹۹ — دلبستگی
۴۰. هری هارلو (Harry Harlow) — ۳۱ اکتبر ۱۹۰۵ – ۶ دسامبر ۱۹۸۱ — دلبستگی و روان‌شناسی تطبیقی
۴۱. ایوان پاولوف (Ivan Pavlov) — ۲۶ سپتامبر ۱۸۴۹ – ۲۷ فوریه ۱۹۳۶ — شرطی‌سازی کلاسیک
۴۲. ادوارد تولمن (Edward Tolman) — ۱۴ آوریل ۱۸۸۶ – ۱۹ نوامبر ۱۹۵۹ — یادگیری و نقشه‌های شناختی
۴۳. کلارک هال (Clark Hull) — ۲۴ مه ۱۸۸۴ – ۱۰ مه ۱۹۵۲ — نظریه یادگیری
۴۴. ادوین گاتری (Edwin Guthrie) — ۹ ژانویه ۱۸۸۶ – ۲۳ آوریل ۱۹۵۹ — یادگیری
۴۵. ادوارد تولمن — ۱۴ آوریل ۱۸۸۶ – ۱۹ نوامبر ۱۹۵۹ — رفتارگرایی شناختی
۴۶. کلارک هال — ۲۴ مه ۱۸۸۴ – ۱۰ مه ۱۹۵۲ — رفتارگرایی
۴۷. جان واتسون — ۹ ژانویه ۱۸۷۸ – ۲۵ سپتامبر ۱۹۵۸ — رفتارگرایی
۴۸. بی. اف. اسکینر — ۲۰ مارس ۱۹۰۴ – ۱۸ اوت ۱۹۹۰ — شرطی‌سازی کنشگر
۴۹. آلبرت بندورا — ۴ دسامبر ۱۹۲۵ – ۲۶ ژوئیه ۲۰۲۱ — یادگیری اجتماعی
۵۰. جولیان راتر (Julian Rotter) — ۲۲ اکتبر ۱۹۱۶ – ۶ ژانویه ۲۰۱۴ — نظریه یادگیری اجتماعی روان‌شناسان شناختی و علوم شناختی
۵۱. جورج میلر (George A. Miller) — ۳ فوریه ۱۹۲۰ – ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۲
۵۲. اولریک نایسر (Ulric Neisser) — ۸ دسامبر ۱۹۲۸ – ۱۷ فوریه ۲۰۱۲
۵۳. جروم برونر — ۱ اکتبر ۱۹۱۵ – ۵ ژوئن ۲۰۱۶
۵۴. دونالد برادبنت (Donald Broadbent) — ۶ مه ۱۹۲۶ – ۱۰ آوریل ۱۹۹۳
۵۵. آلن بدلی (Alan Baddeley) — ۲۳ مارس ۱۹۳۴ – درگذشته ۲۰۲۵
۵۶. الیزابت لافتوس (Elizabeth Loftus) — ۱۶ اکتبر ۱۹۴۴ – در قید حیات
۵۷. دانیل کانمن (Daniel Kahneman) — ۵ مارس ۱۹۳۴ – ۲۷ مارس ۲۰۲۴
۵۸. آموس تورسکی (Amos Tversky) — ۱۶ مارس ۱۹۳۷ – ۲ آوریل ۱۹۹۶
۵۹. هربرت سایمون (Herbert A. Simon) — ۱۵ ژوئن ۱۹۱۶ – ۹ فوریه ۲۰۰۱
۶۰. آلن نیوول (Allen Newell) — ۱۹ مارس ۱۹۲۷ – ۱۹ ژوئیه ۱۹۹۲ روان‌شناسی اجتماعی
۶۱. کورت لوین (Kurt Lewin) — ۹ سپتامبر ۱۸۹۰ – ۱۲ فوریه ۱۹۴۷
۶۲. لئون فستینگر (Leon Festinger) — ۸ مه ۱۹۱۹ – ۱۱ فوریه ۱۹۸۹
۶۳. استنلی میلگرام (Stanley Milgram) — ۱۵ اوت ۱۹۳۳ – ۲۰ دسامبر ۱۹۸۴
۶۴. سولومون اَش (Solomon Asch) — ۱۴ سپتامبر ۱۹۰۷ – ۲۰ فوریه ۱۹۹۶
۶۵. فیلیپ زیمباردو (Philip Zimbardo) — ۲۳ مارس ۱۹۳۳ – ۱۴ اکتبر ۲۰۲۴
۶۶. استنلی شاختر (Stanley Schachter) — ۱۵ آوریل ۱۹۲۲ – ۷ ژوئن ۱۹۹۷
۶۷. مظفر شریف (Muzafer Sherif) — ۲۹ ژوئیه ۱۹۰۶ – ۱۱ اکتبر ۱۹۸۸
۶۸. هنری تاجفل (Henri Tajfel) — ۲۲ ژوئن ۱۹۱۹ – ۳ ژوئیه ۱۹۸۲
۶۹. جان ترنر (John Turner) — ۷ سپتامبر ۱۹۴۷ – ۲۴ ژوئیه ۲۰۱۱
۷۰. کلود استیل (Claude Steele) — متولد ۱ ژانویه ۱۹۴۶ – در قید حیات