خبرگزاری مهر – گروه استان ها: طبق اعلام استاندار کرمان به زودی فاز اول انتقال آب خلیج فارس به شهر کرمان برای مصرف شرب کلید می خورد و مشکل تامین آب این شهر به کلی رفع می شود در این میان اجرای طرح انتقال آب چشمه علی در روستاهای ده بالای کرمان به منطقه سرآسیاب که با مشکلات زیست محیطی همراه است سوال برانگیز شده است.
سوال اصلی این است که اگر با انتقال آب خلیج فارس به شهر کرمان مشکل شهر رفع می شود چرا برای تامین آب بخشی کوچک از شهر طرحی اجرا می شود که یکی از تفرجگاه های نزدیک کرمان را با خطر خشکیدگی مواجه می کند و صدها اصله و محیط زیست منطقه را با تهدید جدی مواجه خواهد کرد.
ده‌بالا، روستایی در دامنه کوه‌های شمال شرقی شهر کرمان است که در فاصله‌ای نه‌چندان دور از مرکز استان قرار گرفته و به دلیل آب‌وهوای خوش، طبیعت سرسبز و چشمه‌ها و قنات های جوشان، از دیرباز به عنوان یکی از مقاصد تفریحی و گردشگری شهروندان کرمانی شناخته می‌شود.
این روستا در مسیر جاده‌ای قرار دارد که به مناطق کوهستانی و ییلاقی شمال کرمان منتهی می‌شود و همین موقعیت جغرافیایی، آن را به یکی از دروازه‌های ورود به طبیعت بکر اطراف شهر تبدیل کرده است.
چشمه امام رضا که در واقع قناتی است که توسط مردم به عنوان چشمه از آن یاد می شود مهمترین عامل تامین آب منطقه است.
این چشمه که از قله های مرتفع سرچشمه می‌گیرد، آب خود را در مسیری پر پیچ‌وخم و در بستری سنگی به سمت پایین‌دست هدایت می‌کند و در طول مسیر، جویباری زلال و دائمی را پدید می‌آورد که رگ حیات منطقه محسوب می‌شود.
آب این چشمه نه تنها تأمین‌کننده نیاز کشاورزی باغات و اراضی روستاهای پایین‌دست است، بلکه در مسیر خود، درختان چنار کهنسالی را سیراب می‌کند که قدمت برخی از آن‌ها به صدها سال می‌رسد.
این درختان سر به فلک‌کشیده، منظره‌ای کم نظیر و دل‌انگیز را برای رهگذران و گردشگران پدید آورده‌اند و جویبار آب مورد نیاز جانواران حیات وحش منطقه را نیز تامین می کند.
جویبار دائمی این منطقه، بستر رشد گونه‌های گیاهی متنوع و زیستگاه پرندگان و جانوران کوچک است که در تعادل اکولوژیکی منطقه نقش ایفا می‌کنند.
وجود این جریان آب، رطوبت محیطی را حفظ کرده و از خشکیدگی پوشش گیاهی جلوگیری می‌کند و می توان گفت این جریان دائمی آب جزو معدود منابع آب دائمی در اطراف شهر کرمان محسوب می شود.
اما طی ماه های اخیر مسئولان شهرستان کرمان برای تامین آب شرب منطقه سرآسیاب کرمان تصمیم گرفته اند آب جاری منطقه رااز طریق لوله کشی به پایین دست منتقل کنند که موجب خشک شدن جویبار و درختان طول مسیر خواهد شد.
خشک شدن جویبار گردشگری منطقه را قفل می کند
احمد یکی از ساکنان ده بالا با اشاره به قدمت 700 ساله درختان این منطقه می گوید: جنبه گردشگری ده بالا به طور مستقیم به وجود آب جاری وابسته است و مسافران و شهروندان کرمانی که در روزهای تعطیل به این منطقه می‌آیند، جذابیت اصلی آن را در جویبار زلال، صدای آب و فضای خنک و مرطوب اطراف آن می‌جویند.
وی می افزاید: بدون این جریان آب، ده بالا به منطقه‌ای خشک و فاقد جذابیت تبدیل می‌شود که نه گردشگر را به خود جذب می‌کند و نه می‌تواند نقش تفریحی و فراغتی خود را برای شهروندان ایفا کند.
وی با بیان اینکه طی ماه های اخیر لوله گذاری در این منطقه انجام شده و گفته می شود آب جویبار به زودی وارد مسیر لوله کشی می شود تصریح می کند: آب جاری ده‌بالا فقط یک منبع آبی نیست؛ بلکه ستون فقرات اکوسیستم، اقتصاد و هویت فرهنگی این منطقه است و هرگونه تغییر در مسیر یا میزان جریان این آب، نه تنها بر پوشش گیاهی و جانوری اثر می‌گذارد، بلکه بر معیشت کشاورزان، جذابیت گردشگری و کیفیت زندگی ساکنان منطقه تأثیر مستقیم خواهد داشت.
سرنوشت محیط زیست چه می شود
محمد دیگر ساکن ده بالا در گفتگو با خبرنگار مهر می گوید: در طول مسیر صدها اصله درخت کهنسال وجود دارد ضمن اینکه در کوهستان های منطقه و دشت اطراف گونه های جانوری زیادی نیز وجود دارد.
وی می افزاید: سوال این است که سرنوشت محیط زیست منطقه چه می شود و وقتی آبی در این منطقه جاری نباشد اصولا محیط زیست در معرض خطر قرار می گیرد.
وی ادامه می دهد: مسئولان گفته اند آخر هفته آب در مسیر جاری می شود، اما سوال این است وقتی زمین خشک می شود اصولا یک روز آبیاری در طول هفته امکان جاری شدن آب در طول مسیر را می دهد؟
زهرا دیگر ساکن منطقه ده بالا می گوید: مگر نه اینکه با صرف میلیاردها تومان پروژه انتقال آب خلیج فارس به کرمان در حال اتمام است، چرا با وجود انتقال این حجم آب شرب به کرمان باید آب روستای ده بالا که محیط زیست منطقه را تغذیه می کند به شهر کرمان منتقل شود و این چه توجیه زیست محیطی می تواند داشته باشد؟
وی می افزاید: جهاد کشاورزی و محیط زیست کرمان چگونه مجوز اجرای چنین طرحی را داده اند، اگر آب خلیج فارس به کرمان منتقل نمی شد شاید این طرح توجیه داشت، اما در حال حاضر مسئولان باید در خصوص اجرای این طرح بیشتر تفکر کنند.
مدیرعامل آب منطقه ای: مجوز داریم
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان کرمان در پاسخ به خبرنگار مهر در خصوص اجرای این پروژه می گوید: مجوزهای لازم از سوی محیط زیست و جهاد کشاورزی اخذ شده است و اجرای این طرح نیز برای تامین آب منطقه سرآسیاب شهر کرمان می باشد.
علیرضا عبدیان، می افزاید: عملیات لوله گذاری انجام شده و در حال تکمیل است و آب این قنات به به چشمه امام رضا شهرت دارد برای شرب مورد استفاده قرار می گیرد.
وی در خصوص دغدغه های زیست محیطی هم می گوید: حوضچه هایی در مسیر انتقال ایجاد می شود، ضمن اینکه آب در روزهای پایان هفته در مسیر قبلی جاری می شودتا درختان آبیاری شوند.
رعایت الزامات محیط زیست ضروری است
استاندار کرمان نیز در حاشیه بازدید از این پروژه به خبرنگار مهر می گوید: رعایت الزامات زیست محیطی در اجرای این طرح ضروری است.
محمد علی طالبی، می افزاید: تامین آب حیات وحش منطقه باید در اجرای پروژه دیده شود و ظرفیت های گردشگری منطقه ده بالا باید حفظ شود.
باید گفت مدیریت منابع آبی در استان کرمان نیازمند رویکردی جامع‌نگر است که در آن تأمین نیازهای آبی مناطق مختلف با حفاظت از اکوسیستم‌های طبیعی و حفظ حقوق جوامع محلی همراه باشد.
آنچه امروز بیش از هر چیز ضرورت دارد، شفاف‌سازی کامل ابعاد فنی و زیست‌محیطی این پروژه برای افکار عمومی، ارائه تضمین‌های عینی برای حفظ حیات درختان کهنسال ده‌بالا و فراهم کردن سازوکاری برای مشارکت اهالی و فعالان محیط‌زیست در تصمیم‌گیری‌های مرتبط با این منطقه است.
بدون چنین رویکردی، خطر تکرار چرخه اعتراض و بی‌اعتمادی میان مردم و مسئولان همچنان وجود خواهد داشت و میراث طبیعی ارزشمند ده بالا، ممکن است به سرنوشتی مشابه سایر مناطق آسیب‌دیده دچار شود.
💬 نظرات خود را با ما در میان بگذارید