در سال‌های اخیر با افزایش آگاهی‌ها، نقش زنان در جامعه گسترش یافته و آنها برای رشد و توسعه جوامع بسیار اهمیت دارند. برای قرن‌ها زنان به حاشیه رانده شده بودند ولی اکنون، آنها از جایگاه بالایی برخوردارند و بسیار فعال می‌باشند. زنان برای حفظ جامعه بسیار مهم می‌باشند. موضوع زنان، زایمان و بارداری برای مراقبت از آنان و نوزادانشان بسیار مورد توجه قرار دارد. دور‌ه‌های بارداری و زایمان، از مهمترین‌ دوران زنان می‌باشند؛ زیرا می‌توانند بر سلامت آنها و نوزادان تاثیرگذار باشند.

در دوران زایمان و بارداری، زنان ممکن است دچار مشکلات زیادی شوند و در نتیجه، سلامت آنها به خطر بیفتد. همچنین، نوزادان نیز می‌توانند از لحاظ سلامتی تحت تاثیر قرار گیرند. لذا، با داشتن اطلاعات کافی در مورد زنان باردار، دوره‌ی بارداری و همچنین زایمان، می‌توان به حفظ و بهبود سلامت آنها کمک نمود و با حمایت از آنان، این دوران را به بهترین شکل ممکن سپری کرد. به این ترتیب، وضعیت سلامت کودکان نیز در آینده بهتر خواهد شد.

از دست دادن بیش از حد خون، عفونت‌ها، فشار خون بالا، سقط جنین ناامن و انسداد زایمان از علل شایعی می‌باشند که مستقیما منجر به آسیب و مرگ مادر می‌شوند. همچنین، کمبود آهن، مالاریا و بیماری‌های قلبی از علل غیرمستقیمی می‌باشند که ممکن است باعث مرگ و آسیب رسیدن به مادر شوند.

بارداری چیست؟

بارداری یا حاملگی (Pregnancy) اصطلاحی می‌باشد که برای توصیف دوره‌ای از رشد و توسعه جنین در رحم زن استفاده و بکار می‌رود. این دوره معمولا حدود 40 هفته یا کمی بیشتر از 9 ماه طول می‌کشد، که از آخرین دوره قاعدگی تا زمان زایمان محاسبه می‌شود. بارداری می‌تواند به صورت طبیعی (عادی) و مصنوعی (روش‌های مصنوعی) صورت بگیرد.

• علائم حاملگی و بارداری در زنان

پریود نشدن، حالت تهوع و استفراغ (اغلب به آن تهوع صبحگاهی گفته می‌شود، اما می‌تواند در هر زمانی رخ دهد)، حساس شدن و بزرگ شدن سینه‌ها،خستگی، دفع ادرار بیشتر از حد معمول (به ویژه در شب)، میل شدید به برخی غذاها و بیزاری نسبت به غذاهایی که معمولا دوست داشتید، درد و گرفتگی شکم، تغییرات وزن، لکه بینی و… همگی از علائم بارداری در زنان می‌باشند.

اهمیت مراقبت بارداری

مراقبت‌های بارداری از چندین جهت دارای اهمیت می‌باشند. در ذیل به برخی از آنها شاره می‌شود:

• برای حفظ سلامت مادر و جنین، مراقبت‌های بارداری بسیار مهم می‌باشند. از این طریق می‌توان خطرات و مشکلات احتمالی را کاهش داد. برای این منظور می‌توان از سونوگرافی و غربالگری استفاده کرد.
• از طریق مراقبت‌های بارداری، می‌توان مشاورهای خوبی را برای زنان باردار ارائه کرد و از این طریق او را برای زایمان آماده‌تر نمود.
• در پیشگیری و مدیریت از مشکلات بارداری بسیار تاثیرگذار می‌باشند.
• مراقبت‌های بارداری، حمایت‌های روحی و روانی از زنان باردار را نیز شامل می‌شود. به وسیله‌ی این حمایت‌ها می‌توان استرس و فشارهای روانی زنان باردار را کاهش داد.
• برای نظارت بر جنین و دوره‌ی رشد آن، این مراقبت بسیار مهم می‌باشد.

مشکلات شایع دوران بارداری

تهوع و استفراغ، ویارها، کم خونی، خستگی، مشکلات خواب، دردهای کمر، فشار خون، خشکی پوست، افسردگی، تیرگی واژن، نفخ شکم، سردرد، خارش و سایر علائم دیگر، از شایع‌ترین مشکلات و عوارض بارداری می‌باشند.

علائم زایمان و انواع آن

زایمان (Childbirth or Labour) فرآیندی طبیعی می‌باشد که در آن نوزاد از رحم مادر خارج می‌شود و به دنیا می‌آید. فرآیند زایمان اوج دوران بارداری یک زن می‌باشد.

انقباضات یا سفت شدن، درد کمر، تغییرات شکم، کاهش حرکت جنین، ترشحات مخاطی دهانه‌ی رحم و… از علائم اصلی زایمان می‌باشند. باید به این نکته توجه کرد که همه‌ی این علائم به تنهایی نمی‌توانند نشانه‌ی زایمان باشند.

زایمان می‌تواند به صورت طبیعی و یا عمل جراحی (سزارین) صورت بگیرد. زایمان طبیعی معمولا جراحی نیاز ندارد. در حالی که در نوع سزارین، نوزاد از طریق جراحی و با کمک پزشک به دنیا می‌آید.

همچنین، زایمان طبیعی می‌تواند در آب نیز صورت بگیرد، که در این روش مادر درد و رنج کمتری را متحمل می‌شود. معمولا این عمل در استخر یا وان حمام صورت می‌گیرد.

در مرحله‌ی اول زایمان، درد شکم آغاز می‌شود. سپس، دهانه‌ی رحم باز می‌شود و انقباضات متعددی شکل می‌گیرند. در ادامه، نوزاد از رحم خارج می‌شود و این مرحله تا خروج کامل نوزاد ادامه دارد. در مرحله‌ی بعد، سایر باقیمانده‌های رحم نیز از رحم مادر خارج می‌شوند و زایمان به پایان می‌رسد.