خبرگزاری مهر – گروه استان ها: برداشت هندوانه از یک هزار و ۶۵۰ هکتار از مزارع جنوب استان کرمان در حالی وارد نیمه دوم اردیبهشت شده که پیشبینی تولید از مرز ۶۴۶ هزار تن عبور کند، اما کشاورزان از حضور دلالان، نبود سردخانه و کرایههای نجومی حمل میگویند.
گرمای جنوب کرمان این روزها با طعم شیرین برداشت هندوانه برای کشاورزان توأم شده است و عملیات برداشت از ابتدای فروردین آغاز شده و تا پایان خرداد ادامه دارد.
همچنین برآوردها حاکی از آن است که امسال نزدیک به ۶۵۰ هزار تن هندوانه روانه بازارهای داخلی و خارجی شود.
فرصت بزرگ صادراتی در انتظار حمایت
موقعیت جغرافیایی جنوب کرمان و نزدیکی به بنادر جنوبی، این منطقه را به یکی از مهمترین پایگاههای صادرات هندوانه به کشورهای حاشیه خلیج فارس تبدیل کرده است.
در سال جاری، با توجه به افزایش نرخ ارز و تقاضای پایدار در بازارهای هدف، پیشبینی میشود صادرات هندوانه از جنوب استان کرمان رشد قابل توجهی داشته باشد؛ اما با این حال، کارشناسان معتقدند بدون ایجاد بازارچههای مرزی منظم و تسهیل فرآیندهای گمرکی، این فرصت به سود دلالان تمام خواهد شد.
زخم کهنه بر پیکر صادرات
اگرچه کشور عراق و افغانستان از مقاصد سنتی هندوانه ایران هستند اما تجربه سال گذشته نشان داد که ممنوعیتهای ناگهانی این کشورها میتواند ضربه سنگینی به کشاورزان وارد کند.
در اردیبهشت ۱۴۰۴، عراق واردات هندوانه از ایران را متوقف کرد و این روند تا آستانه برداشت امسال نیز ادامه یافت.
فعالان بخش کشاورزی تأکید دارند که بدون رایزنیهای پایدار و امضای تفاهمنامههای بلندمدت، صادرات هندوانه همواره در معرض شوکهای صادراتی باقی خواهد ماند.
محصولی که سودش را دلالان میبرند
نکته مهم اما فاصله نجومی قیمت هندوانه در مزرعه تا میوه فروشیهای تهران است.
در حالی که در روزهای پایانی اردیبهشت ۱۴۰۵، هر کیلو هندوانه در بازار مصرف تا ۴۰هزار تومان هم خرید و فروش میشود، بسیاری از کشاورزان جنوب کرمان معتقدند سهم آنها از این قیمت ناچیز است.
گرمای بالای ۴۰ درجه جنوب کرمان، تهدید شماره یک هندوانه بعد از برداشت است و نبود سردخانههای صنعتی کافی در منطقه باعث میشود کشاورزان مجبور باشند محصول خود را ظرف چند روز به هر قیمتی که شده بفروشند.
کامیون نیست، کرایه ها بالاست
حمل و نقل هم حکایت خودش را دارد. در اوج برداشت، ناوگان کامیونی جوابگوی حجم انبوه هندوانه نیست و کرایهها سرسامآور میشود.
محمد سلیمانی، از اهالی شهرستان رودبار جنوب در این باره گفت: کامیون که گیر میآوری، کرایهاش آن قدر بالاست که همه سود به باد می رود.
وی افزود: جنوب کرمان با وجود همه ظرفیتهای اقلیمی و نیروی انسانی، هنوز نتوانسته از مواهب تولید انبوه هندوانه به طور عادلانه بهره ببرد و تا زمانی که زنجیره سرد، حمل و نقل منظم و نظام بازاریابی شفاف شکل نگیرد، دلالان سود را از جیب کشاورز به جیب خود منتقل خواهند کرد و هندوانه تلخترین شیرینی فصل خواهد ماند.
رضا امیری، کشاورز اهل جیرفت نیز با اشاره به مشکلات فروش هندوانه در فصل برداشت گفت: متأسفانه دلالان از چند روز قبل از شروع برداشت در مزرعه حاضر میشوند و قیمت را پایین میآورند، ما هم چارهای هم نداریم چون محصول باید سریعاً از زمین خارج شود.
وی افزود: مسئولان میگویند تمهیدات لازم برای بازاریابی اندیشیده شده ولی در عمل ما همان واسطهها را سر مزارع میبینیم.
وی ادامه می دهد: اگر حمایت واقعی بود، قیمت تضمینی یا بازارچههای محلی راه میانداختند تا کشاورز مجبور نباشد محصولش را به دلال بفروشد.
محمد سلیمانی، کشاورز اهل رودبار جنوب نیز مشکل اصلی خود در فصول برداشت را کمبود ناوگان حمل و نقل و کرایههای بالا عنوان کرد و گفت: شکر خدا محصول خوب میشود، اما رساندن آن به دست مشتری خودش حکایت جدایی دارد.
وی افزود: هر سال درست در اوج برداشت، پیدا کردن کامیون کار دشواری است و کرایه حمل هم آن قدر بالاست که عملاً تمام سودمان را میخورد.
وی ادامه داد: هر روزی که هندوانه روی زمین بماند هم از کیفیتش کاسته میشود و اگر فکری اساسی برای این معضل حمل و نقل نشود، با این هزینههای سرسامآور، دیگر کشاورزی صرفه اقتصادی ندارد.
ابراهیم پوراحمدی، کشاورز اهل کهنوج هم با اشاره به گرمای طاقتفرسا و نبود زیرساختهای نگهداری محصول بیان کرد: در گرمای ۴۸ درجه جنوب کرمان، هندوانه حداکثر چند روز ماندگاری دارد و اگر یک سردخانه در منطقه داشتیم، میتوانستیم محصول را نگهداری کنیم تا قیمت در بازار کمی بالا برود، اما خبری از سردخانه نیست.
وی گفت: آمار میگویند بیش از ۶۴۶ هزار تن هندوانه تولید میشود، اما بخش قابل توجهی از همین رقم به خاطر نبود امکانات نگهداری و حمل به موقع، در راه یا در مزرعه از بین میرود؛ این یعنی زحمت یک فصل کشاورز هدر میرود.
وی ادامه داد: مسئولان محلی زحمت میکشند، اما بودجه و امکانات کافی نیست؛ لذا انتظار ما این است که حداقل یک یا دو سردخانه بزرگ در جنوب کرمان احداث شود تا کشاورز بتواند محصولش را بدون دغدغه برداشت و ذخیره کند. آن وقت دیگر دلال هم نمیتواند هر قیمتی که خواست تعیین کند.
سهم بالای هندوانه در صادرات محصولات کشاورزی
رئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان، هم از تداوم برداشت هندوانه در مزارع این منطقه خبر داد و در گفتگو با خبرنگار مهر اعلام کرد که سطح زیر کشت این محصول به یک هزار و ۶۵۰ هکتار رسیده است.
به گفته وی، پیشبینی میشود تا پایان فصل برداشت، حجم تولید از مرز ۶۴۶ هزار تن فراتر رود و روانه بازارهای مصرف شود.
فرود سالاری، با اشاره به زمان اجرای برداشت گفت: این عملیات از ابتدای فروردین ماه آغاز شده و تا پایان خرداد ماه ادامه خواهد داشت.
وی جنوب کرمان را یکی از مناطق برتر کشور در تولید محصولات جالیزی معرفی کرد و افزود: برآوردهای فعلی حاکی از آن است که در سال جاری، از سطح زیر کشت یادشده، بیش از ۶۴۶ هزار تن هندوانه به دست آید.
وی موفقیت در این تولید انبوه را مرهون سه عامل اصلی شرایط اقلیمی مساعد، کاربست روشهای فنی در مدیریت مزارع و زحمات پیگیر کشاورزان عنوان کرد.
سالاری، تأکید کرد: این میزان تولید گسترده نه تنها به تأمین نیاز بازار داخلی کمک شایانی میکند، بلکه سهم مهمی در توسعه صادرات محصولات کشاورزی منطقه ایفا مینماید.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان در ادامه بر ضرورت پشتیبانی از بهرهبرداران این بخش تأکید و خاطرنشان کرد: تمهیداتی برای تسهیل حملونقل، بازاریابی و عرضه بهینه محصول در بازارهای هدف اندیشیده شده تا کشاورزان بدون دغدغه بتوانند محصول خود را به فروش برسانند.
سالاری، با اشاره به ظرفیتهای کشاورزی منطقه، گفت: ویژگیهای خاص آبوهوایی جنوب کرمان سبب شده این ناحیه به یکی از قطبهای اصلی تولید محصولات خارج از فصل در کشور تبدیل شود.
وی افزود: هندوانه نیز نقشی چشمگیر در رونق اقتصادی و اشتغالزایی بخش کشاورزی این منطقه دارد.
💬 نظرات خود را با ما در میان بگذارید