خبرگزاری مهر، گروه استانها: کمربندی یاسوج از یک پروژه عمرانی نیمهتمام عبور کرده و به بخشی از روایت طولانی تصادف، وعده، اعتبار و انتظار در کهگیلویه و بویراحمد تبدیل شده است، پروژهای که عملیات اجرایی آن از سال ۱۳۸۸ آغاز شد و قرار بود با چهارخطه شدن، بار ترافیکی محورهای ورودی و خروجی یاسوج را سامان دهد، اما ۱۷ سال بعد هنوز پرونده آن بسته نشده است.
مسیر کمربندی یاسوج حدود ۱۵ کیلومتر طول دارد که تاکنون ۱۲ کیلومتر آن به بهرهبرداری رسیده و سه کیلومتر پایانی همچنان در حال اجرا است، عملیات اجرایی چهارخطه شدن این بخش در آبان ۱۴۰۴ آغاز شد و در آخرین گزارش، این قطعه تنها ۱۲ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.
کمربندی یاسوج؛ مسیر پرتردد در میان سکونتگاههای پیرامونی
ضرورت چهارخطه شدن این محور را باید در ترکیب سه عامل جستوجو کرد؛ تردد بینشهری، ترافیک محلی و عبور روستاییان.
کمربندی یاسوج تنها یک جاده خروجی شهر نیست، بلکه بخشی از جریان تردد محورهای جنوبی و شمالی استان و مسیر ارتباطی یاسوج با محورهای اصفهان و شیراز است، از سوی دیگر، طی سالهای گذشته سکونتگاهها و روستاهای اطراف مسیر گسترش یافتهاند و جادهای که زمانی خارج از محدودههای مسکونی قرار داشت، امروز در مجاورت محل زندگی مردم قرار گرفته است.
در چنین شرایطی، باقی ماندن مسیر در وضعیت دوخطه، علاوه بر کاهش ظرفیت عبور خودروها، امکان تداخل ترافیک عبوری با تردد محلی را افزایش میدهد، مسئلهای که در محدودههایی مانند چنارستان نمود بیشتری پیدا کرده است.
سرهنگ حسن دانایار، رئیس پلیس راه استان، نیز پیشتر با اشاره به شرایط این محور تأکید کرده بود تا زمانی که کمربندی کمعرض و دوخطه باشد، تلفات در این مسیر ادامه خواهد داشت و باید برای چهارخطه کردن آن اقدام شود.
آمار پلیس؛ زنگ خطر هنوز خاموش نشده است، این نگرانی صرفاً یک ادعای رسانهای نیست.
سرهنگ خلیلیپور، جانشین پلیس راه کهگیلویه و بویراحمد، ۲۸ خرداد ۱۴۰۵ اعلام کرد در محدوده روستای چنارستان از محور کمربندی یاسوج-اصفهان، در سال ۱۴۰۴ چهار فقره تصادف منجر به فوت رخ داده و تنها در خرداد ۱۴۰۵ نیز سه فقره تصادف منجر به فوت در همین محدوده ثبت شده است.
یعنی فقط در محدوده چنارستان، طی سال ۱۴۰۴ و یک ماه از سال ۱۴۰۵، دستکم هفت فقره تصادف منجر به فوت گزارش شده است.
پلیس همچنین مشکلاتی مانند نبود روشنایی کافی، کمبود سرعتگیر، فقدان پل عابر پیاده و نبود دوربینهای هوشمند ثبت تخلفات را از مشکلات ایمنی این محور اعلام کرده است.
پیشتر نیز آمارهای رسمی مورد استناد مسئولان نشان داده بود حدود ۱۲ درصد سوانح رانندگی استان در کمربندی یاسوج رخ میدهد و همین موضوع این محور را به یکی از مسیرهای پرحادثه استان تبدیل کرده است.
چنارستان؛ جایی که جاده از میان زندگی مردم عبور میکند
در میان نقاط مختلف کمربندی، محدوده چنارستان وضعیت متفاوتی دارد، جاده از مجاورت سکونتگاه مردم عبور میکند و تردد میان دو بخش روستا بدون مسیر ایمن، یکی از نگرانیهای اصلی ساکنان است.
مردم این روستا از دشواری عبور و مرور و خطر خودروهای پرسرعت و خودروهای موسوم به «شوتی» گلایه کردهاند زیرا تاکنون این حادثه ها منجر به فوت یک مرد و سپس یک دختربچه خردسال هنگام عبور از عرض جاده شده و مردم هم بر ضرورت احداث زیرگذر یا روگذر برای تردد ایمن مردم تأکید کردند.
این وضعیت نشان میدهد چهارخطه شدن جاده به تنهایی کافی نیست، اگر مسیرهای دسترسی روستاها، روشنایی، زیرگذر، روگذر و کنترل سرعت همزمان اصلاح نشوند، افزایش ظرفیت جاده بدون تأمین ایمنی محلی میتواند حتی به افزایش خطر منجر شود.
پنج کیلومتر در سال ۱۴۰۱، هفت کیلومتر در سال ۱۴۰۴
در ۱۱ مهر ۱۴۰۱، سید صولت مرتضوی، معاون اجرایی رئیسجمهور، در سفر به کهگیلویه و بویراحمد از کمربندی یاسوج بازدید و پنج کیلومتر از مسیر ۱۵ کیلومتری را افتتاح کرد، پروژه اما در همین پنج کیلومتر متوقف نشد و عملیات تکمیل بخشهای باقیمانده ادامه یافت.
در ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ و همزمان با دهه فجر، هفت کیلومتر دیگر از بخش تکمیلشده پروژه با اعتبار ۳۵۰ میلیارد تومان به بهرهبرداری رسید و عملیات تکمیل سه کیلومتر باقیمانده نیز آغاز شد.
طبق اعلام مدیرکل راه و شهرسازی کهگیلویه و بویراحمد، با این افتتاح مجموع مسیر بهرهبرداریشده به ۱۲ کیلومتر رسید.
دادستان به نقاط حادثهخیز کمربندی ورود کرد
در ۲۴ مرداد ۱۴۰۵، موضوع ایمنی کمربندی یاسوج-اصفهان بار دیگر در بازدید سید وحید موسویان، دادستان مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد، از نقاط حادثهخیز مطرح شد.
در این بازدید، کمربندی یاسوج-اصفهان در کنار پل تنگ سریز و پل مهریان مورد بررسی قرار گرفت و برای رفع موانع و ایمنسازی نقاط حادثهخیز، ضربالاجل تعیین شد.
این اقدام قضایی نشان میدهد مسئله کمربندی تنها یک پروژه عمرانی نیست و از منظر ایمنی، پیشگیری از حوادث و مسئولیت دستگاههای متولی نیز مورد توجه قرار گرفته است.
بخش مهمی از معارضات کمربندی یاسوج برطرف شده است
مدیرکل راه و شهرسازی کهگیلویه و بویراحمد در گفتوگو با خبرنگار مهر با اشاره به روند اجرای کمربندی یاسوج، گفت: عملیات این پروژه در سال ۱۳۸۸ آغاز شد، اما در سالهای مختلف با مشکلاتی از جمله کمبود اعتبار، معارضات ملکی و ایرادات طرح مطالعاتی مواجه بود.
علی پارسایی افزود: در طرح اولیه، زمینهای اطراف کمربندی ارزش بالایی داشتند و تملک آنها برای دولت هزینه سنگینی ایجاد میکرد و همین موضوع یکی از موانع اصلی پیشرفت پروژه بود.
مدیرکل راه و شهرسازی کهگیلویه و بویراحمد ادامه داد: با بازنگری مطالعات و تغییر مسیر اجرایی، بخشی از این گره باز شد و در دولت چهاردهم نیز بخش عمده مطالبات معارضان پرداخت شد.
وی تصریح کرد: با برگزاری نشستهای مختلف و همکاری مردم، مشکلات معارضات در بخشهایی از مسیر برطرف شد و روند آسفالتریزی ادامه پیدا کرد.
پارسایی بیان کرد: تا پیش از فعالیت دولت چهاردهم، با وجود چند پیمانکار و قرارداد، تنها نیمی از مسیر تکمیل شده بود، اما طی دو سال گذشته پنج کیلومتر از این جاده آسفالت شده است.
مدیرکل راه و شهرسازی کهگیلویه و بویراحمد همچنین از پیشبینی چند روگذر و مسیر دسترسی در محدوده کمربندی خبر داد و گفت: با توجه به افزایش جمعیت در اطراف این مسیر، احداث روگذرهایی از جمله پل زردک در دستور کار قرار گرفته است.
سه کیلومتر پایانی کمربندی ۱۲ درصد پیشرفت دارد
معاون ساخت و توسعه راههای کشور نیز در گفتوگو با خبرنگار مهر درباره آخرین وضعیت این پروژه گفت: عملیات اجرایی پل مختار و سه کیلومتر پایانی جاده کمربندی یاسوج در حال انجام است.
نادر شجاعی افزود: عملیات اجرایی سه کیلومتر پایانی با ۱۲ درصد پیشرفت فیزیکی ادامه دارد و برای اجرای این بخش هزار و ۹۳۵ میلیارد ریال اعتبار در نظر گرفته شده است.
شجاعی درباره وضعیت پل مختار نیز اظهار کرد: این پل دارای پنج دهانه و حدود ۱۵۰ متر طول است و اکنون ۱۶ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.
معاون ساخت و توسعه راههای کشور مبلغ پیمان پل مختار را هزار و ۲۷۰ میلیارد ریال اعلام کرد و گفت: مدت اجرای این پروژه ۲۴ ماه تعیین شده است.
سیلاب اهمیت پل مختار را دوباره نشان داد
در ۷ فروردین ۱۴۰۵، بارش سنگین و سیلاب موجب تخریب بخشی از پل مختار و انسداد کمربندی یاسوج شد.
یدالله رحمانی، استاندار کهگیلویه و بویراحمد، در بازدید از محل حادثه اعلام کرد: در مدت کمتر از ۱۶ ساعت حدود ۱۰۰ میلیمتر بارندگی در یاسوج و بویراحمد ثبت شده و سیلاب به دستک پایین ضلع شمالی پل مختار آسیب زده است.
وی افزود: این حادثه تلفات جانی نداشت، اما آسیب واردشده به پل مختار بار دیگر اهمیت این سازه را برای اتصال کمربندی به محورهای یاسوج-اصفهان و یاسوج-شیراز نشان داد.
اعتبار و معارض؛ دو گره قدیمی پروژه
مسئولان طی سالهای مختلف دو دلیل اصلی را برای طولانی شدن پروژه تکرار کردهاند، اعتبار و معارضات ملکی، اما مسئله فقط پول نبود و طراحی اولیه نیز بخشی از مشکل پروژه را شکل داده بود.
در سال ۱۴۰۱ نیز مدیر پروژه چهارخطه کمربندی یاسوج اعلام کرده بود: پروژه با وجود حدود ۴۰ میلیارد تومان کارکرد، تنها شش میلیارد تومان تزریق اعتبار دریافت کرده و ادامه کار نیازمند تأمین منابع است.
این اختلاف میان میزان کارکرد پروژه و اعتبار تزریقشده، یکی از نشانههای مشکلات مالی پروژه در سالهای گذشته بود؛ مشکلی که در کنار معارضات ملکی و اصلاح مطالعات، روند اجرای کمربندی را طولانی کرد.
چهارخطه شدن بدون ایمنی محلی کافی نیست
چهارخطه شدن کمربندی میتواند ظرفیت عبور خودروها را افزایش دهد و بخشی از فشار ترافیکی محورهای ورودی و خروجی یاسوج را کاهش دهد، اما مسئله ایمنی در این محور فراتر از تعداد خطوط عبوری است.
وقتی مسیر از مجاورت روستاها عبور میکند، زیرگذر، روگذر، روشنایی، دوربین، خطکشی، تابلوهای هشداردهنده، جداکنندههای ایمنی و دسترسیهای استاندارد باید همزمان با توسعه مسیر مورد توجه قرار گیرند.
بازدید دادستان مرکز استان در مرداد ۱۴۰۵ نیز بر همین بخش تأکید داشت؛ یعنی ایمنسازی نقاط حادثهخیز و جلوگیری از ترک فعل دستگاههای مسئول.
سه کیلومتر پایانی؛ آزمون پایان دادن به یک پروژه ۱۷ ساله
کمربندی یاسوج امروز دیگر پروژهای نیست که درباره ضرورت آغاز آن صحبت شود؛ پروژهای است که ۱۷ سال از شروع آن گذشته، ۱۲ کیلومترش به بهرهبرداری رسیده و تنها سه کیلومتر پایانی آن باقی مانده است.
این پروژه در سالهای گذشته از چند پیمانکار و قرارداد، چند مرحله تخصیص اعتبار و بارها وعده تکمیل عبور کرده است، پنج کیلومتر آن در سال ۱۴۰۱ افتتاح شد و هفت کیلومتر دیگر در بهمن ۱۴۰۴ به بهرهبرداری رسید و اکنون نیز سه کیلومتر پایانی با ۱۲ درصد پیشرفت فیزیکی در حال اجراست.
با این حال، تجربه ۱۷ سال گذشته نشان داده فاصله میان کلنگزنی، تأمین اعتبار، رفع معارض، اجرای عملیات و بهرهبرداری واقعی میتواند بسیار طولانی باشد، به همین دلیل، مسئله امروز دیگر آغاز پروژه نیست؛ مسئله، تعیین تکلیف روشن برای زمان پایان آن است.
از سوی دیگر، تکمیل کمربندی نباید تنها با متر و کیلومتر سنجیده شود، وقتی در محدودهای مانند چنارستان، مردم برای عبور از جاده جان خود را به خطر میاندازند و پلیس از نبود روشنایی، دوربین، پل عابر و تجهیزات ایمنی گلایه دارد، بهرهبرداری از سه کیلومتر باقیمانده بدون تکمیل زیرساختهای ایمنی نمیتواند پایان واقعی مطالبه مردم باشد.
اکنون سه کیلومتر پایانی و پل مختار در برابر دستگاههای اجرایی قرار دارند، پروژهای که ۱۷ سال از آغاز آن گذشته و دیگر جایی برای وعدههای کلی باقی نگذاشته است، مردم یاسوج و روستاهای پیرامونی، این بار نه یک وعده تازه، بلکه زمانبندی روشن، تأمین اعتبار، اجرای مستمر و پایان واقعی پروژه را میخواهند؛ پایانی که هم کمربندی را کامل کند و هم جادهای ایمنتر برای کسانی بسازد که سالها در کنار آن زندگی کردهاند.
💬 نظرات خود را با ما در میان بگذارید