خبرگزاری مهر، گروه استانها- مرجان سیف الدین: طی سال های اخیر، در ایام ماه محرم و صفر و اعیاد مذهبی، شکل تازهای از نذر در اصفهان بیش از گذشته مورد توجه مردم و خیران قرار گرفته است. نذرهایی که در کنار توزیع نذورات غذایی، بر خدمت به مردم و گرهگشایی از مشکلات آنان استوار است. اگرچه سفرههای اطعام، توزیع غذا، شیرینی و شربت همچنان از جلوههای زیبای فرهنگ دینی به شمار میرود اما در کنار این سنت دیرینه، نذرهای خدمتمحور نیز در اصفهان روندی رو به رشد پیدا کرده و بسیاری از شهروندان، خیران و مجموعههای مردمی تلاش میکنند نذر خود را در قالب خدمات ماندگار و اثرگذار ادا کنند.
بررسیها نشان میدهد در سالهای اخیر برخی افراد نذرهای شخصی خود را صرف آزادی زندانیان جرائم غیرعمد، حمایت از ایتام، تامین جهیزیه نوعروسان، خانهدار کردن خانوادههای نیازمند، کاشت درخت، تامین تجهیزات مورد نیاز تشکلهای معلولان، تامین هزینه درمان بیماران، حضور داوطلبانه در فعالیتهای اجتماعی و عامالمنفعه و همچنین اهدای تخصص و مهارت خود به نیازمندان میکنند.
نذرهای خدمتمحور دریچهای نو به سوی حل گرههای زندگی است
ارغوان فاضل، دختر جوانی است که تحصیل در رشته پزشکی دانشگاه آزاد را مدیون همین سنت نوین است. او در گفتگو با خبرنگار مهر میگوید: هزینه تحصیل من در رشته پزشکی از سوی یک شخص کاملاً ناشناس و به عنوان نذر تأمین شده است. در حال حاضر با آرامش مشغول به تحصیل هستم و به جرأت میتوانم بگویم اگر این حمایت ارزشمند وجود نداشت، هرگز توان مالی رفتن به دانشگاه و ادامه تحصیل در این رشته را نداشتم.
ابوالفضل عابدی، شهروند دیگری است که زندگی او با یک نذر خدمتمحور دگرگون شده است. او که به خاطر حادثه آسیب نخاعی، ویلچرنشین شده است، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار میکند: مدت زیادی بیکار و خانهنشین بودم. اما مدتی پیش از سوی شخصی به یک شرکت تبلیغاتی معرفی شدم و پس از گذراندن دورههای آموزشی لازم، اکنون به شکل حرفهای در این شرکت مشغول به کار هستم. بعداً متوجه شدم این کارفرما نذر کرده بود که در صورت بازیافتن سلامتی فرزندش که به سرطان خون مبتلا بود، یک فرد نیازمند را در مجموعه خود استخدام کند.
جمیله شفیعی، مادربزرگی است که سالها هزینههای زیادی را صرف دارو، درمان و سفرهای زیارتی کرده و اکنون مسیر متفاوتی را انتخاب کرده است. او در گفتگو با خبرنگار مهر میگوید: نذر کرده بودم که در صورت نوهدار شدن، هزینه آموزش و درمان پنج کودک نیازمند را به عهده بگیرم. اکنون که صاحب دو نوه هستم، در حال برآورده کردن این نذرها بوده و بسیار خوشحالم که این مدل نذر ماندگار را که در آینده کودکان تاثیرگذار است انتخاب کردهام. به همه خانوادهها توصیه میکنم به این سمت حرکت کنند چرا که عاقبتبخیری بیشتری در دنیا و آخرت دارد.
علیرضا قدسی، جوان دیگری است که به تازگی با حمایتهای مردمی زندگی مشترک خود را آغاز کرده است. او در گفتگو با خبرنگار مهر میگوید: هزینه تشکیل زندگی و ازدواج من از سوی صندوق نذورات مسجد محله تأمین شد. به اعتقاد من این دسته از نذورات که به طور مستقیم گره از کار جوانان باز میکند، از ارزش و اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و باید در مساجد دیگر نیز الگوبرداری شود.
نذورات درمانی گامی برای کاهش آلام بیماران است
آرش هدایت، فوق تخصص بیماریهای خون و سرطان بیمارستان امید اصفهان، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به تغییر اولویتهای خیران در حوزه درمان اظهار میکند: بسیاری از همراهان بیماران سرطانی برای شفا و درمان قطعی بیماران خود نذرهای متعددی دارند. خوشبختانه در سالهای اخیر شاهدیم که بخشی از این نذورات به سمت نیازهای واقعی بیمارستانها هدایت شده است.
این پزشک متخصص در ادامه افزود: پرداخت هزینه اقامت همراهان بیمار در همراهسراهای بیمارستانی، پرداخت مبالغی برای کمکهزینه درمان و خرید داروهای گرانقیمت، و خرید وسایل غیردرمانی مورد نیاز بخشها از جمله این موارد است. تجارب و شواهد نشان میدهد که این نذورات از ماندگاری و اثربخشی به مراتب بیشتری در چرخه درمان برخوردار هستند.
جامعهشناس: نذر قراردادی اخلاقی برای کاهش آسیبها است
مسعود جعفرینژاد، کارشناس جامعهشناسی، در گفتگو با خبرنگار مهر به تحلیل ابعاد اجتماعی این پدیده پرداخت و گفت: در سالهای اخیر نذرهای خدمتمحور به شکل بسیار گسترده در قالب فعالیتهای شخصی، گروههای خانگی، خیرین و سازمانهای تعریفشده مثل تشکلهای غیردولتی، بسیج و هلال احمر گسترش یافته و بسیار مورد توجه جامعه قرار گرفته است.
وی ادامه می دهد: نذر در اصل یک قرارداد اخلاقی و اجتماعی برای کاهش آسیبهای جامعه است و خوشبختانه امروز مردم بیش از گذشته به این نگاه کاربردی توجه دارند. نذرهای خدمتمحور تلاشی برای احیای روح واقعی نذر در فرهنگ اسلامی است. در فرهنگ دینی، هر توانایی و مهارتی یک امانت الهی است و زکات آن، در اختیار قرار دادن آن برای رفع نیازهای جامعه است.
جعفرینژاد با استناد به احادیث دینی تصریح می کند: حضرت علی (ع) میفرمایند زکات علم، نشر آن است و زکات قدرت، یاری رساندن و انصاف است. در گذشته نیز بسیاری از نذرها در قالب خدمت انجام میشد؛ رسیدگی به نیازمندان، اختصاص بخشی از اموال برای آزادی زندانیان غیرعمد یا صرف وقت و توان برای رفع مشکلات مردم از جمله این مصادیق بود و پیامبر اکرم (ص) نیز همواره بر قضاء حوائج مؤمنان تاکید داشتند.
خیران اصفهانی: نذرهای تخصصی عزت خانوادهها را حفظ میکند
علیرضا ایزدی، از خیران اصفهانی، در گفتگو با خبرنگار مهر از افزایش چشمگیر این سنت خبر داده و اظهار می کند: در سالهای اخیر، بهویژه در ماه محرم، صفر، مبارک رمضان، و اعیاد مذهبی، خیران زیادی به صورت پنهان هزینه تحصیل دانشجویان کمبضاعت، تهیه جهیزیه نوعروسان، پرداخت ودیعه یا اجاره مسکن خانوادههای نیازمند و همچنین ایجاد فرصتهای اشتغال را تقبل میکنند.
وی می افزاید: خانوادههای بسیاری برای شفای عزیزانشان، آزادی زندانیان غیرعمد و مالی، قبولی در دانشگاه یا موفقیتهای شغلی نذرهای مشخصی را ثبت میکنند. این نذورات شامل خرید لوازمالتحریر، مشارکت در خرید جهیزیه، تأمین داروهای خاص، تصفیه چک مقروضان، و حتی خرید آمبولانس و راهاندازی داروخانه در مناطق محروم کشور میشود.
رضا میربط، دیگر خیر اصفهانی که در حوزه معلولان فعال است، در گفتگو با خبرنگار مهر به ابعاد دیگر این نذورات اشاره کرد و اظهار می کند: خرید تجهیزات مورد نیاز برای راهاندازی مشاغل خانگی، حمایت از کسبوکارهای خرد و تامین سرمایه اولیه برای افراد مستعد، از جمله نذرهایی است که باعث حفظ عزت نفس و استقلال اقتصادی خانوادههای نیازمند شده است.
میربط با اشاره به وضعیت معلولان جامعه می افزاید: بخشی از نذورات امروزه صرف خرید ویلچر، عصا، واکر، تشکهای مواج، تجهیزات کمکتوانبخشی و حلزون گوش میشود. از سوی دیگر، افراد بسیاری هستند که به جای کمک مالی، نذر میکنند به عنوان نیروی داوطلب در نگهداری و جابهجایی افراد معلول با ما همکاری کنند. این مشارکت داوطلبانه، اسراف در نذورات مصرفی را کاهش داده و سهم هر فرد را در گرهگشایی مشخص میکند.
محبوبترین اعمال نزد پروردگار گرهگشایی از کار مؤمنان است
حجتالاسلام والمسلمین مهدی گرجی، مسئول دفتر نمایندگی بعثه مقام معظم رهبری، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به فلسفه دینی نذر خدمت اظهار می کند: پیامبر اکرم (ص) میفرمایند محبوبترین مردم نزد خداوند، سودمندترین آنان برای مردم هستند. در ادامه این روایت، بر شاد کردن دل مؤمن، رفع گرفتاری، پرداخت بدهی و برطرف کردن گرسنگی نیازمندان به عنوان برترین اعمال تاکید شده است؛ روایتی که نشان میدهد فلسفه نذر در اسلام، خدمت به مردم است.
وی ادامه می دهد: وقتی از نذر سخن میگوییم، در حقیقت از دانشی که در اختیار داریم صحبت میکنیم؛ خواه یک پزشک باشد که رایگان درمان میکند، خواه یک وکیل که مشاوره حقوقی میدهد یا یک استاد که بدون دریافت هزینه به آموزش افراد نیازمند میپردازد. نذرهای خدمتمحور از عزیزترین و پر سفارشترین سنتهای نبوی است که باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
گرجی با تشریح مصادیق نذر خدمت می افزاید: آزادی زندانیان جرائم غیرعمد تنها کمک مالی نیست، بلکه بازگرداندن کرامت انسانی به یک خانواده است. آموزش رایگان مهارتهای شغلی، مناسبسازی فضاهای شهری برای افراد دارای معلولیت، حمایت از سالمندان و کاشت و نگهداری درختان از دیگر مصادیق بارز هستند. خوشبختانه اصناف و گروههای تخصصی مانند پزشکان با درمان رایگان و مهندسان با خدمات فنی در قالب بسیج اصناف در این زمینه بسیار فعال شدهاند. در این میان رسانهها نیز نقش مهمی در معرفی این الگوهای موفق دارند تا این فرهنگ به سرمایهای ماندگار تبدیل شود.
توسعه و عمق یافتن نذرهای خدمتمحور در اصفهان نشاندهنده پویایی جامعه و گذار هوشمندانه از کمکهای سنتی و مقطعی به سمت توانمندسازی پایدار است. هدایت نذورات مردمی به سمت حوزههای حیاتی نظیر بهداشت، آموزش، کارآفرینی و توانبخشی معلولان، نه تنها از هدررفت منابع و موازیکاریها جلوگیری میکند، بلکه بستری برای حفظ کرامت انسانی نیازمندان فراهم میسازد. در این میان، ورود اصناف، پزشکان، وکلا و تشکلهای داوطلب برای اهدای تخصص و زمان خود به عنوان نذر، الگویی از همبستگی اجتماعی را به نمایش میگذارد که میتواند به یک جریان دائمی و اثرگذار برای کاهش فقر و آسیبهای اجتماعی در کل کشور تبدیل شود.
💬 نظرات خود را با ما در میان بگذارید