خبرگزاری مهر؛ گروه استانها: افزایش کمسابقه گرما بار دیگر ادارات و بخش زیادی از فعالیتهای دولتی مازندران را به تعطیلی کشاند؛ تصمیمی که هرچند با هدف مدیریت مصرف انرژی اتخاذ شده، اما بررسیهای میدانی نشان میدهد ریشه این وضعیت تنها در افزایش دمای هوا خلاصه نمیشود.
ناترازی برق، توسعه نامتوازن زیرساختها، رشد بیرویه ویلاسازی، انشعابهای غیرمجاز، افزایش جمعیت شناور و سهم اندک انرژیهای تجدیدپذیر، دست به دست هم دادهاند تا تعطیلی به نسخه تکراری روزهای داغ در مازندران تبدیل شود.
مازندران در سالهای اخیر علاوه بر جمعیت ثابت، در اغلب روزهای تابستان میزبان میلیونها مسافر است. ورود این جمعیت شناور، مصرف برق، آب و گاز را به شکل محسوسی افزایش میدهد؛ در حالی که ظرفیت تولید و توزیع انرژی متناسب با این رشد توسعه نیافته است.
برآوردهای مسئولان صنعت برق نشان میدهد استان در روزهای اوج گرما با کمبود نزدیک به دو هزار مگاوات برق روبهروست؛ کسری قابل توجهی که در ساعات اوج مصرف، فشار زیادی بر شبکه توزیع وارد میکند.
در بسیاری از شهرهای ساحلی، ویلاهایی که تنها چند روز در سال مورد استفاده قرار میگیرند، همزمان با حضور صاحبان خود به مصرفکنندگان پرقدرت برق تبدیل میشوند. روشن شدن همزمان کولرهای گازی، استخرها، پمپهای آب و تجهیزات سرمایشی در هزاران ویلای استان، بار شبکه را به شکل چشمگیری افزایش میدهد.
رشد قارچ گونه ویلاسازی
کارشناسان حوزه انرژی معتقدند رشد قارچگونه ویلاسازی طی دو دهه گذشته، بدون توسعه متناسب شبکه برق و آب، امروز به یکی از چالشهای اصلی مازندران تبدیل شده است؛ موضوعی که هر تابستان خود را با خاموشی، محدودیت مصرف و تعطیلی ادارات نشان میدهد.
از سوی دیگر، انشعابهای غیرمجاز و مراکز استخراج غیرقانونی رمزارز نیز همچنان سهم قابل توجهی در افزایش مصرف برق دارند. هرچند شرکت توزیع برق به صورت مستمر از کشف مزارع غیرمجاز خبر میدهد، اما همچنان فعالیت این مراکز یکی از دغدغههای اصلی متولیان صنعت برق استان است.
اما بحران انرژی تنها به برق محدود نمیشود. افزایش جمعیت شناور، مصرف آب را نیز به اوج رسانده و بسیاری از شهرهای ساحلی با افت فشار آب و افزایش برداشت از منابع زیرزمینی روبهرو هستند؛ موضوعی که کارشناسان نسبت به پیامدهای بلندمدت آن هشدار میدهند.
در چنین شرایطی، بسیاری از کارشناسان بر این باورند که تعطیلی ادارات اگرچه میتواند بخشی از مصرف برق را کاهش دهد، اما راهکاری مقطعی است و بدون توسعه زیرساختها، اصلاح الگوی مصرف و سرمایهگذاری در انرژیهای نو، این سناریو هر تابستان تکرار خواهد شد.
در حالی که گرمای هوا مصرف برق را در استان به بالاترین سطح خود در هفتههای اخیر رسانده، مسئولان صنعت برق نیز از تشدید برنامههای مدیریت مصرف خبر میدهند. به اعتقاد آنان، اگر مشترکان بهویژه دستگاههای اجرایی در مدیریت مصرف همراهی نکنند، حفظ پایداری شبکه با دشواری بیشتری همراه خواهد شد.
کاظم حسینی کارنامی مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق مازندران، با اشاره به پیشبینی افزایش دمای هوا، میگوید: فرآیند پایش برخط مصرف برق ادارات از طریق مراکز رصد هوشمند و گروههای بازرسی با حساسیت بیشتری دنبال میشود تا از بروز اختلال در شبکه جلوگیری شود.
وی در گفت وگو با خبرنگار مهر با یادآوری مصوبه هیئت دولت درباره مدیریت مصرف انرژی افزود: تمامی دستگاههای اجرایی موظفند مصرف برق خود را در ساعات اداری ۳۰ درصد و در ساعات غیراداری ۷۰ درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش دهند و در صورت بیتوجهی به این دستورالعمل، برق ادارات پرمصرف بدون هیچگونه اغماضی محدود یا قطع خواهد شد.
حسینی کارنامی با بیان اینکه ساختمانهای مجهز به کنتورهای هوشمند نیز بهصورت برخط پایش میشوند، اظهار داشت: در این مراکز، اگر میزان مصرف از سقف تعیینشده فراتر برود، سامانه بهصورت خودکار نسبت به محدودسازی یا قطع برق اقدام خواهد کرد.
مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق مازندران همچنین به تکلیف قانونی دستگاههای اجرایی برای استفاده از انرژیهای پاک اشاره کرد و گفت: بر اساس قانون، ادارات باید حداقل ۲۰ درصد برق مصرفی خود را از انرژیهای تجدیدپذیر تأمین کنند، اما هنوز فاصله زیادی تا تحقق این هدف وجود دارد.
با وجود این الزام قانونی، بررسیهای میدانی خبرنگار مهر نشان میدهد تعداد ساختمانهای اداری مجهز به نیروگاه خورشیدی در استان بسیار محدود است و در بخش خصوصی نیز به دلیل هزینه بالای نصب پنلهای خورشیدی، استقبال چندانی از این فناوری نشده است.
توسعه نیروگاه های خورشیدی لازم است
یکی از کارشناسان حوزه انرژی در گفتوگو با خبرنگار مهر میگوید: اگر طی سالهای گذشته توسعه نیروگاههای خورشیدی در ادارات، صنایع و حتی واحدهای مسکونی با جدیت بیشتری دنبال میشد، امروز بخشی از فشار وارد شده به شبکه برق کاهش مییافت.
محمد حسینی افزود: در کنار مصرف بالای ادارات، رشد قابل توجه ویلاسازی نیز به یکی از دغدغههای صنعت برق تبدیل شده است. بسیاری از این ویلاها تنها در تعطیلات مورد استفاده قرار میگیرند، اما همزمان با حضور مالکان، مصرف برق آنها چندین برابر واحدهای مسکونی عادی میشود.
وی گفت: همچنین فعالیت مراکز استخراج غیرمجاز رمزارز، اگرچه با برخوردهای مستمر مواجه است، اما همچنان بهعنوان یکی از عوامل فشار بر شبکه برق استان شناخته میشود؛ مراکزی که با مصرف شبانهروزی برق، سهم قابل توجهی در افزایش بار شبکه دارند.
در چنین شرایطی، مسئولان صنعت برق بیش از هر زمان دیگری بر نقش مردم در مدیریت مصرف تأکید میکنند و معتقدند کاهش مصرف حتی به میزان اندک، میتواند از اعمال خاموشیهای گسترده جلوگیری کند.
همزمان با افزایش مصرف برق، شرکت توزیع برق غرب مازندران نیز از مردم خواسته است با رعایت الگوی مصرف، صنعت برق را برای عبور از روزهای اوج گرما همراهی کنند.
مصطفی باباییمدیرعامل شرکت توزیع برق غرب مازندران با اشاره به ثبت دماهای بیسابقه در روزهای اخیر گفت: با گرمتر شدن هوا، میزان مصرف برق در سراسر کشور و به تبع آن در مازندران افزایش محسوسی یافته و پیشبینی میشود روزهای پیشرو گرمترین روزهای تابستان باشد.
وی در گفت وگو با خبرنگار مهر با قدردانی از همراهی مردم افزود: با وجود ناترازی موجود در شبکه برق، همکاری مشترکان در مدیریت مصرف سبب شده است خاموشیها نسبت به سال گذشته کنترلشدهتر باشد و انتظار داریم این همراهی در روزهای آینده نیز ادامه یابد.
خاموش کردن لامپ های اضافه
بابایی از مشترکان خواست دمای وسایل سرمایشی را روی ۲۵ درجه تنظیم و از روشن گذاشتن لوازم برقی غیرضروری خودداری کنند و گفت: خاموش کردن حتی یک لامپ اضافه یا مدیریت استفاده از وسایل سرمایشی، در مجموع میتواند تأثیر قابل توجهی بر کاهش بار شبکه داشته باشد.
وی درباره گلایه برخی شهروندان از قطعیهای نامنظم برق نیز توضیح داد: بخشی از خاموشیها بر اساس برنامه مدیریت بار انجام میشود که زمان آن از طریق سامانه «برق من» و پیامرسان «بله» قابل مشاهده است، اما بخشی دیگر ناشی از حوادث و اشکالات فنی شبکه است که نیروهای عملیاتی در کوتاهترین زمان ممکن برای رفع آن اقدام میکنند.
در حالی که خانوارها و ادارات درگیر مدیریت مصرف هستند، بخش تولید نیز روزهای پرالتهابی را سپری میکند. صنعت طیور مازندران که سهم مهمی در تأمین گوشت مرغ کشور دارد، بیش از سایر بخشها از همزمانی گرمای شدید و احتمال قطعی برق نگران است.
هشدار سطح قرمز برای مرغداریها
در همین راستا، هادی باقری معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی مازندران با صدور هشدار سطح قرمز، از تمامی مرغداران استان خواست تجهیزات برق اضطراری خود را در آمادهباش کامل قرار دهند.
وی تأکید کرد: تمامی دیزلژنراتورها باید تحت بار کامل آزمایش شوند، ذخیره سوخت اضطراری افزایش یابد و عملکرد تابلوهای برق اضطراری و سامانه انتقال خودکار برق به دقت کنترل شود، زیرا در دمای نزدیک به ۴۰ درجه سانتیگراد، حتی چند دقیقه قطع برق میتواند خسارت جبرانناپذیری به واحدهای پرورش طیور وارد کند.
این مقام مسئول همچنین بر بازبینی کامل سامانههای تهویه، پدهای سلولزی، هواکشها و سیستمهای خنککننده تأکید کرد و از مرغداران خواست زمان تغذیه گلهها را به ساعات خنکتر شبانهروز منتقل و دمای آب آشامیدنی را نیز کنترل کنند.
به گفته وی، مدیران واحدهای مرغداری موظف شدهاند هرگونه نقص فنی، کمبود سوخت یا مشکل در تجهیزات برق اضطراری را بدون فوت وقت به مدیریت جهاد کشاورزی شهرستانها اعلام کنند تا از بروز خسارت احتمالی جلوگیری شود.
کارشناسان بر این باورند که هرچند مدیریت مصرف در روزهای اوج گرما ضرورتی اجتنابناپذیر است، اما نمیتوان هر سال با تکرار تعطیلی ادارات و مراکز آموزشی، از کنار ریشههای بحران عبور کرد. آنها معتقدند مازندران بیش از آنکه با بحران گرما مواجه باشد، با بحران برنامهریزی در حوزه انرژی دستوپنجه نرم میکند.
بررسیهای میدانی خبرنگار مهر در شهرهای مختلف استان نشان میدهد بسیاری از شهروندان از تعطیلیهای مکرر رضایت ندارند. برخی معتقدند تعطیلی ادارات اگرچه مصرف برق را کاهش میدهد، اما موجب عقب افتادن امور مردم، ازدحام در روزهای بعد، اختلال در خدمات عمومی و کاهش بهرهوری میشود. فعالان اقتصادی نیز از کاهش ساعات کاری، تأخیر در انجام امور اداری و آسیب به روند کسبوکارها گلایه دارند.
در مقابل، کارشناسان انرژی بر این باورند که مدیریت مصرف باید در کنار افزایش ظرفیت تولید دنبال شود. توسعه نیروگاههای جدید، نوسازی شبکه فرسوده توزیع، هوشمندسازی شبکه برق، توسعه انرژیهای خورشیدی، جمعآوری انشعابهای غیرمجاز و برخورد مستمر با مراکز استخراج غیرمجاز رمزارز، مجموعه اقداماتی است که میتواند فشار بر شبکه را در سالهای آینده کاهش دهد.
مازندران از نظر میزان تابش خورشید، ظرفیت مناسبی برای توسعه سامانههای خورشیدی خانگی و اداری دارد، اما سهم این انرژی در سبد مصرف استان همچنان ناچیز است. هزینه بالای نصب پنلها، نبود تسهیلات کافی و طولانی بودن بازگشت سرمایه باعث شده استقبال از این فناوری کمتر از حد انتظار باشد؛ در حالی که بسیاری از کارشناسان، انرژیهای تجدیدپذیر را یکی از مهمترین راهکارهای کاهش ناترازی برق در سالهای آینده میدانند.
از سوی دیگر، رشد بیوقفه ویلاسازی، افزایش جمعیت شناور و توسعه نامتوازن زیرساختها، فشار مضاعفی بر شبکههای آب و برق وارد کرده است؛ موضوعی که اگر برای آن چارهاندیشی نشود، با تداوم روند افزایش دما و تغییرات اقلیمی، میتواند دامنه بحران را گستردهتر کند.
آنچه این روزها در مازندران رخ میدهد، تنها تعطیلی یکروزه ادارات نیست؛ بلکه نشانهای از شکاف میان رشد مصرف و توسعه زیرساختهاست. شکافی که با هر موج گرما، هر سال عمیقتر از گذشته خود را نشان میدهد و تصمیمگیران را ناچار به استفاده از سادهترین ابزار یعنی تعطیلی میکند.
هرچند همراهی مردم در مدیریت مصرف، آنگونه که مدیران صنعت برق تأکید میکنند، نقش مهمی در حفظ پایداری شبکه دارد، اما تجربه سالهای اخیر نشان داده است که صرفهجویی به تنهایی نمیتواند پاسخگوی نیاز روزافزون استان باشد. مازندران برای عبور از تابستانهای داغ آینده، بیش از هر چیز به سرمایهگذاری در زیرساختهای تولید و توزیع برق، توسعه انرژیهای پاک، اصلاح الگوی ساختوساز و برنامهریزی متناسب با افزایش جمعیت شناور نیاز دارد.
تا زمانی که این حلقههای مفقوده تکمیل نشود، با نخستین موج گرمای تابستان، همان سناریوی آشنا تکرار خواهد شد؛ هشدارهای هواشناسی، افزایش مصرف برق، اعمال محدودیت، نگرانی تولیدکنندگان، تعطیلی ادارات و انتظار برای کاهش دما. نسخهای تکراری که هر سال اجرا میشود، اما هنوز نتوانسته تب مزمن ناترازی انرژی در مازندران را درمان کند.
💬 نظرات خود را با ما در میان بگذارید