پیش از این، گزارشهایی پراکنده درباره مرگ او منتشر شده بود، اما خانواده ترجیح داده بودند در اوج سوگ و اندوه، از اظهار نظر عمومی خودداری کنند.
در بیانیه منتشرشده، تصویری چندوجهی از ویکتور یالوم ارائه میشود؛ رواندرمانگری که در کنار فعالیت حرفهای خود، کارآفرین، مدرس و هنرمند نیز بود. خانواده او را فردی خلاق، پرانرژی و برخوردار از حس شوخطبعی توصیف کردهاند. با این حال، زندگی ویکتور همانند بسیاری از افرادی که با اختلالات روانی زندگی میکنند، خالی از رنج نبود.
او در دورههایی از عمر خود با بیماری روانی دستوپنجه نرم کرد؛ بیماریای که به گفته خانواده، پس از سالها ثبات نسبی و موفقیت حرفهای، در سال گذشته بار دیگر شدت گرفت و سرانجام به مرگ اودر ۶۶ سالگی انجامید.
اما آنچه این خبر را به موضوعی فراتر از یک فقدان خانوادگی تبدیل کرد، نام خانوادگی «یالوم» بود. اروین یالوم برای میلیونها خواننده در سراسر جهان صرفاً یک روانپزشک نیست. او یکی از تأثیرگذارترین متفکران حوزه رواندرمانی اگزیستانسیال است؛ نویسندهای که دههها درباره اضطراب مرگ، تنهایی، آزادی، مسئولیت و جستوجوی معنا در زندگی نوشته است.
کتابهای او برای بسیاری از مخاطبان نه فقط آثار علمی، بلکه راهنماهایی برای فهم رنجهای انسانی بودهاند. از همین رو، انتشار خبر خودکشی فرزند او برای برخی با پرسشی ناگفته همراه بود: چگونه ممکن است در خانواده کسی که عمر خود را صرف شناخت روان انسان کرده، چنین تراژدیای رخ دهد؟
شاید پاسخ دقیقاً در همان چیزی نهفته باشد که خود یالوم در تمام آثارش بر آن تأکید کرده است؛ اینکه رنج، اضطراب، افسردگی و مواجهه با مرگ، بخشی از وضعیت انسانی هستند و هیچ فرد یا خانوادهای از آنها مصون نیست. دانش، شهرت، موفقیت حرفهای یا حتی دسترسی به بهترین امکانات درمانی، نمیتوانند تضمینی در برابر پیچیدگیهای روان انسان باشند.
متخصصان سلامت روان نیز سالهاست هشدار میدهند که خودکشی را نباید با روایتهای سادهانگارانه توضیح داد. برخلاف تصور عمومی، چنین رخدادهایی معمولاً محصول یک عامل واحد نیستند. اختلالات روانی، عوامل زیستی، تجربههای فردی، بحرانهای زندگی و مجموعهای از شرایط پیچیده میتوانند در شکلگیری چنین تصمیمی نقش داشته باشند. به همین دلیل، خودکشی یک فرد را نمیتوان به شکست خانواده، کمبود محبت اطرافیان یا حتی ناکارآمدی درمان فروکاست.
در این میان، سکوت چندماهه خانواده یالوم نیز قابل توجه است. بسیاری از خانوادههایی که عزیزی را بر اثر خودکشی از دست میدهند، علاوه بر سوگ، با احساسات پیچیدهای همچون شوک، سردرگمی، خشم، شرم یا ترس از قضاوت اجتماعی مواجه میشوند. به همین دلیل، فاصله گرفتن از فضای عمومی و به تعویق انداختن اطلاعرسانی، واکنشی غیرمعمول نیست.
این فقدان در دورهای حساس از زندگی اروین یالوم رخ داده است. او که اکنون ۹۵ ساله است، در سالهای اخیر بارها از مواجهه با پیری، مرگ و تنهایی سخن گفته است. پس از درگذشت همسرش، مرلین یالوم، در سال ۲۰۱۹، نوشتهها و گفتوگوهای او رنگ و بوی شخصیتری به خود گرفتند.
یالوم بیش از گذشته درباره سوگ، فقدان و معنای ادامه زندگی پس از از دست دادن عزیزان نوشت؛ موضوعاتی که سالها پیش از آن در قالب نظریه و درمان دربارهشان سخن گفته بود.
اکنون مرگ فرزندش، فصل دردناک دیگری به این روایت افزوده است؛ روایتی که در آن یکی از شناختهشدهترین درمانگران جهان نیز مانند میلیونها انسان دیگر، با واقعیت گریزناپذیر فقدان روبهرو میشود.
شاید مهمترین درس این خبر نه در شهرت نام یالوم، بلکه در یادآوری حقیقتی باشد که اغلب نادیده گرفته میشود: بیماری روانی چهره مشخصی ندارد. ممکن است پشت درهای هر خانهای حضور داشته باشد؛ در زندگی افراد گمنام یا در خانواده مشهورترین متخصصان این حوزه. همین واقعیت است که ضرورت گفتوگوی صریحتر درباره سلامت روان، دسترسی بهتر به خدمات درمانی و کاهش انگ اجتماعی پیرامون بیماریهای روانی را بیش از پیش آشکار میکند.
خانواده یالوم در پایان بیانیه خود از تأثیر عمیقی که ویکتور بر زندگی اطرافیانش گذاشته یاد کردهاند و از علاقهمندان خواستهاند در حمایت از برنامههای پیشگیری از خودکشی و ارتقای سلامت روان مشارکت کنند. اما شاید ماندگارترین بخش این پیام، جملهای کوتاه باشد که در پایان آمده است؛ جملهای که بیش از هر تحلیل و تفسیری با ماهیت این فقدان تناسب دارد: «عزیزانتان را محکم در آغوش بگیرید.»
ویکتور یالوم که بود؟
ویکتور یالوم (۵ اکتبر ۱۹۵۹ – ۲۶ فوریه ۲۰۲۶) رواندرمانگر، کارآفرین، هنرمند و مدرس آمریکایی بود که نقش مهمی در تحول آموزش رواندرمانی ایفا کرد. او فرزند اروین یالوم، روانپزشک و نویسنده سرشناس، و مریلین یالوم، نویسنده و پژوهشگر آمریکایی، بود و در شهر پالو آلتوی کالیفرنیا رشد کرد.
اطرافیانش او را فردی میشناختند که همواره ایدههای تازه و پروژههای خلاقانه را دنبال میکرد. پس از دریافت مدرک دکترای روانشناسی از California School for Professional Psychology، مهمترین پروژه حرفهای خود را با تأسیس وبسایت Psychotherapy.net آغاز کرد؛ بستری آموزشی که امروز یکی از معتبرترین منابع آموزش رواندرمانی در جهان محسوب میشود. این پروژه ابتدا با هدف ثبت و حفظ آثار استاد و راهنمای او، جیمز بوگنتال، آغاز شد، اما بهتدریج به آرشیوی ارزشمند از فیلمهای آموزشی و جلسات درمانی استادان برجسته رواندرمانی تبدیل شد.
ویکتور در سالهای نخست فعالیت، نوارهای VHS را شخصاً بستهبندی و برای مخاطبان ارسال میکرد. او سپس با تولید محتوای اختصاصی و گردآوری فیلمهای کمیاب از درمانگران برجسته، شرکت خود را از دوران نوارهای ویدئویی به DVD و در نهایت به پلتفرمهای آنلاین و استریمینگ رساند.
بسیاری از متخصصان حوزه سلامت روان، Psychotherapy.net را یکی از تأثیرگذارترین منابع آموزش عملی رواندرمانی میدانند. او اعتقاد داشت که رواندرمانی تنها با مطالعه نظریهها آموخته نمیشود، بلکه مشاهده مستقیم نحوه گوش دادن، پاسخ دادن و تعامل درمانگران باتجربه با مراجعان، بخش مهمی از فرآیند یادگیری است.
همین نگاه باعث شد هزاران دانشجو، روانشناس و رواندرمانگر در سراسر جهان به منابع آموزشی تولیدشده توسط او دسترسی پیدا کنند. فعالیتهای ویکتور تنها به رواندرمانی محدود نبود. او کارتونیست بود و کارتونهایی با موضوع رواندرمانی خلق میکرد که طنز و نگاه عمیق به روابط انسانی را در هم میآمیخت.
همچنین به نقاشی، مجسمهسازی با چوب و فلز، نوازندگی ساکسوفون، شطرنج و تنیس روی میز علاقه داشت و اطرافیانش او را فردی خلاق، خوشذوق و سرشار از انرژی میدانستند.
ویکتور یالوم در سال ۲۰۰۵ با ماری-هلن یالوم ازدواج کرد. همسرش علاوه بر همراهی در زندگی شخصی، در توسعه و گسترش Psychotherapy.net نیز نقش مهمی ایفا کرد. او از ازدواج پیشین خود با نوریکو یالوم، دو فرزند به نامهای لنور و جیسون داشت.
خانواده و دوستان ویکتور او را نهتنها بهخاطر دستاوردهای حرفهای، بلکه بهعنوان انسانی خلاق، آرمانگرا و الهامبخش به یاد میآورند؛ کسی که باور داشت آموزش، هنر و همدلی میتوانند زندگی انسانها را تغییر دهند.
بن یالوم کیست؟
بن یالوم، فرزند دیگر اروین یالوم، روانشناس، نمایشنامهنویس و نویسنده آمریکایی است. او علاوه بر فعالیت در حوزه روانشناسی، در زمینه تئاتر و نویسندگی نیز شناخته میشود و مدیریت صفحه رسمی پدرش را بر عهده دارد. بن یالوم خبر درگذشت برادرش را با انتشار بیانیهای رسمی اعلام کرد.
واکنش خانواده یالوم
انتشار این خبر واکنش گستردهای در میان مخاطبان آثار اروین یالوم، رواندرمانگران و فعالان حوزه سلامت روان در سراسر جهان به همراه داشته است. بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی ضمن ابراز همدردی با خانواده یالوم، بر اهمیت توجه به سلامت روان و حمایت از افرادی که با بیماریهای روانی دستوپنجه نرم میکنند، تأکید کردهاند.
💬 نظرات خود را با ما در میان بگذارید